นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ใน 5 ด้าน ได้แก่
พึ่งตนเองด้านอาหาร – ปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ และผลิตอาหารที่จำเป็น
พึ่งตนเองด้านรายจ่าย – รู้จักวางแผนการเงิน ลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น
พึ่งตนเองด้านอาชีพ – ใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นสร้างอาชีพและรายได้
พึ่งตนเองด้านสิ่งแวดล้อม – ลดขยะ ใช้ซ้ำ แปรรูป และทำปุ๋ยอินทรีย์
พึ่งตนเองด้านความรู้และชุมชน – เรียนรู้ แลกเปลี่ยน และช่วยเหลือกัน
เมื่อจบหลักสูตร ผู้เรียนสามารถ
-อธิบายหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและแนวทางการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้
-วิเคราะห์รายรับ รายจ่าย และวางแผนการใช้จ่ายในครัวเรือนได้
-ออกแบบพื้นที่หรือสวนเศรษฐกิจพอเพียงให้เหมาะสมกับบริบทของตนเองได้
-ปลูกพืชผักสวนครัวและดูแลพืชด้วยวิธีธรรมชาติได้
-ผลิตปุ๋ยหมักหรือน้ำหมักชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ในครัวเรือนได้
-สามารถจัดการขยะอินทรีย์และนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้
-สามารถแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเพื่อบริโภคหรือสร้างรายได้ได้
-สามารถวางแผนการพึ่งพาตนเองในระดับครัวเรือนได้
-เห็นคุณค่าของการใช้ทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า
-มีเจตคติที่ดีต่อการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียงและสามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างต่อเนื่อง
ผู้ผ่านการอบรมควรมีสมรรถนะดังนี้
1. ด้านความรู้เข้าใจหลักเศรษฐกิจพอเพียง การจัดการครัวเรือน เกษตรธรรมชาติ และการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
2. ด้านทักษะสามารถลงมือปลูกพืช ทำปุ๋ย จัดการขยะ วางแผนรายรับ–รายจ่าย และวางแผนการพึ่งพาตนเอง
3. ด้านคุณธรรมและเจตคติมีความประหยัด ขยัน อดทน รับผิดชอบ มีวินัย และรู้จักแบ่งปัน
4. ด้านการนำไปใช้สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในครัวเรือนและขยายผลสู่ชุมชน

สาระการเรียนรู้ ความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกัน เงื่อนไขความรู้ เงื่อนไขคุณธรรม การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน วิถีชีวิตพอเพียงกับการพึ่งพาตนเอง กิจกรรม สนทนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ วิเคราะห์สถานการณ์ “ถ้าเงินเดือน/รายได้ลดลงจะทำอย่างไร” ชมฐานเรียนรู้สวนเศรษฐกิจพอเพียง ทำแบบประเมินตนเองก่อนเรียน ผลงาน แบบประเมินตนเอง “ฉันอยู่อย่างพอเพียงแค่ไหน”

หน่วยที่ 2 พอเพียงในครัวเรือนและการจัดการเงิน
สาระการเรียนรู้ รายรับและรายจ่าย ค่าใช้จ่ายจำเป็นและไม่จำเป็น การทำบัญชีครัวเรือน การออม การลดรายจ่าย การเพิ่มรายได้ การวางแผนการเงินอย่างพอเพียง กิจกรรมปฏิบัติ ให้ผู้เรียนทดลองทำ “บัญชีรายรับ–รายจ่าย 7 วัน” จากนั้นวิเคราะห์ว่า ค่าใช้จ่ายใดลดได้ ค่าใช้จ่ายใดจำเป็น มีอะไรที่ผลิตเองได้ มีอะไรที่สามารถสร้างรายได้เพิ่มเติมผลงาน แผนลดรายจ่ายและเพิ่มรายได้ของครัวเรือน
หน่วยที่ 3 ออกแบบสวนเศรษฐกิจพอเพียง
สาระการเรียนรู้ การสำรวจพื้นที่ การเลือกพืชให้เหมาะสม การใช้พื้นที่อย่างคุ้มค่า การปลูกผักสวนครัว การปลูกพืชสมุนไพร การปลูกพืชหมุนเวียน การใช้พื้นที่ขนาดเล็ก การจัดระบบน้ำ การทำเกษตรแบบผสมผสาน กิจกรรมปฏิบัติ ผู้เรียนออกแบบ “สวนพอเพียงในฝัน” โดยกำหนดพื้นที่ เช่น พื้นที่ 10 × 10 เมตร แบ่งเป็น แปลงผัก สมุนไพร ไม้ผล พื้นที่ทำปุ๋ย ถังเก็บน้ำ พื้นที่เลี้ยงสัตว์ขนาดเล็ก พื้นที่พัก/เรียนรู้
ผลงานแผนผังสวนเศรษฐกิจพอเพียงของตนเอง
หน่วยที่ 4 ปลูกผักปลอดภัยและเกษตรธรรมชาติ
สาระการเรียนรู้ การเตรียมดิน การเลือกเมล็ดพันธุ์ การเพาะเมล็ด การย้ายกล้า การปลูกผัก การให้น้ำ การดูแลรักษา การป้องกันแมลงแบบธรรมชาติ การใช้วัสดุในท้องถิ่น การปลูกพืชหมุนเวียน ผักที่แนะนำ พริก มะเขือ คะน้า ผักบุ้ง ถั่วฝักยาว แตงกวา กะเพรา โหระพา ตะไคร้ ข่า ขมิ้น
กิจกรรมปฏิบัติ ฐานที่ 1 เตรียมดิน ฐานที่ 2 เพาะเมล็ด ฐานที่ 3 ปลูกผัก ฐานที่ 4 ทำน้ำหมักสมุนไพรไล่แมลง ฐานที่ 5 ดูแลแปลงผัก
ผลงาน ผู้เรียนต้องมี แปลงผัก/กระถางผักของตนเองอย่างน้อย 1 จุด
หน่วยที่ 5 ปุ๋ยหมัก น้ำหมัก และการจัดการขยะอินทรีย์
สาระการเรียนรู้ ประเภทของขยะ ขยะอินทรีย์ การคัดแยกขยะ การลดขยะตั้งแต่ต้นทาง การทำปุ๋ยหมัก การทำน้ำหมักชีวภาพการนำเศษอาหารกลับมาใช้ประโยชน์ การทำถังขยะเปียกครัวเรือน
กิจกรรมปฏิบัติ กิจกรรมที่ 1 การคัดแยกขยะ แยกเป็นขยะอินทรีย์ขยะรีไซเคิลขยะทั่วไปขยะอันตราย
กิจกรรมที่ 2 ทำปุ๋ยหมักวัสดุ เช่นเศษผักใบไม้แห้งเศษหญ้ามูลสัตว์ดิน
กิจกรรมที่ 3 ทำถังขยะเปียกครัวเรือนนำเศษอาหารไปจัดการอย่างถูกวิธี เพื่อลดปริมาณขยะและนำกลับมาใช้ประโยชน์
ผลงาน ผู้เรียนจัดทำ ปุ๋ยหมัก 1 ชุด หรือ ถังขยะเปียกครัวเรือน 1 จุด
หน่วยที่ 6 เพิ่มมูลค่าผลผลิตและสร้างรายได้
สาระการเรียนรู้ การเลือกผลผลิตที่มีศักยภาพ การแปรรูปอาหาร การถนอมอาหาร การบรรจุภัณฑ์ การคำนวณต้นทุน การกำหนดราคา การสร้างจุดเด่นสินค้า การจำหน่ายในชุมชน การใช้สื่อออนไลน์เพื่อประชาสัมพันธ์
ตัวอย่างการแปรรูป ผักอบแห้ง กล้วยตาก กล้วยฉาบ น้ำสมุนไพร น้ำพริก ผลไม้แปรรูป ปุ๋ยอินทรีย์ ผลิตภัณฑ์จากวัสดุเหลือใช้
กิจกรรม ผู้เรียนเลือกผลผลิต 1 ชนิดแล้วทดลอง“จากผลผลิต → ผลิตภัณฑ์ → บรรจุภัณฑ์ → ราคา → ช่องทางจำหน่าย”
ผลงานต้นแบบผลิตภัณฑ์หรือแผนสร้างรายได้ 1 ผลงาน
หน่วยที่ 7 แผนพึ่งพาตนเองและการขยายผล
สาระการเรียนรู้ การวางเป้าหมายชีวิต การวางแผนพึ่งพาตนเอง การจัดการทรัพยากร การสร้างเครือข่าย การแบ่งปันความรู้ การขยายผลสูครอบครัวและชุมชน
กิจกรรม ให้ผู้เรียนจัดทำ“แผนชีวิตพอเพียง 90 วัน”
ตัวอย่างเดือนที่ 1ทำบัญชีครัวเรือนปลูกผัก 5 ชนิดคัดแยกขยะ เดือนที่ 2ทำปุ๋ยหมักลดค่าใช้จ่ายเพิ่มพื้นที่ปลูกผัก เดือนที่ 3แปรรูปผลผลิตทดลองจำหน่ายสรุปผลและวางแผนต่อยอด ผลงานแผนพึ่งพาตนเองของครัวเรือน 1 ฉบับ

ผลลัพธ์ที่ต้องการให้เกิดกับผู้เรียน ก่อนเรียน ซื้อทุกอย่าง → มีรายจ่ายสูง → พึ่งพาตลาด → มีความเสี่ยง หลังเรียน วางแผนเป็น → ปลูกเป็น → ผลิตเป็น → แปรรูปเป็น → ขายเป็น → ออมเป็น → แบ่งปันเป็น นำไปสู่ “ลดรายจ่าย → เพิ่มรายได้ → มีอาหารปลอดภัย → มีอาชีพ → มีภูมิคุ้มกัน → พึ่งพาตนเอง → ดำรงชีวิตอย่างยั่งยืน”
ฐานการเรียนรู้ที่แนะนำ
สามารถจัด สวนเศรษฐกิจพอเพียง เป็นฐานการเรียนรู้ 7 ฐาน
ฐานที่ 1 “รู้จักพอ”หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ฐานที่ 2 “ปลูกไว้กิน”ผักสวนครัวและพืชอาหาร
ฐานที่ 3 “ดินดี ชีวิตดี”การทำปุ๋ยหมักและปรับปรุงดิน
ฐานที่ 4 “เศษอาหารมีค่า”ถังขยะเปียกและการจัดการขยะอินทรีย์
ฐานที่ 5 “สมุนไพรใกล้ตัว”การปลูกและใช้สมุนไพรในครัวเรือน
ฐานที่ 6 “เหลือกินสร้างรายได้”การแปรรูปและเพิ่มมูลค่าผลผลิต
ฐานที่ 7 “พอเพียงแบ่งปัน”การถ่ายทอดความรู้และสร้างเครือข่ายชุมชน

แนวทางการขยายผล หลังจบหลักสูตร สามารถพัฒนาเป็น “ครัวเรือนต้นแบบวิถีพอเพียง” โดยคัดเลือกผู้เรียนที่มีความพร้อมจำนวน 5–10 ครัวเรือน ให้ทดลองดำเนินการจริง และนำผลมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชน ต่อยอดเป็น สวนเศรษฐกิจพอเพียง → ครัวเรือนพอเพียง → กลุ่มอาชีพ → ชุมชนพึ่งตนเอง
“ปลูกไว้กิน ลดรายจ่าย ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า สร้างอาชีพ พึ่งพาตนเอง และแบ่งปันสู่ชุมชน”