วัดแหลมดินสอ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเกาะนางคำ อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง ปัจจุบันมีพระครูสิทธิสุตคุณ (ประสิทธิ์ ป.ธ.4) เป็นเจ้าอาวาส[1]

วัดแหลมดินสอตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2484 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2492 โดยมีนายฉุ้น เตียงอิ่ม และนายเส้ง มีรุ่งเรือง ร่วมบริจาคเงินซื้อที่ดินนำมาสร้างวัดครั้งแรก ในเวลาต่อมา กำนันฉาย วัชราภรณ์ (เตียงอิ่ม) ได้ร่วมกับชาวบ้านก่อสร้างอาคารเสนาสนะต่าง ๆ ชาวบ้านเรียกอีกนามว่า วัดเกาะยวน เพราะตั้งอยู่บนเกาะยวนในทะเลสาบสงขลา

สิ่งก่อสร้างสถาปัตยกรรมรัตนโกสินทร์ ได้แก่ อุโบสถก่ออิฐถือปูนขนาด 6 ห้อง ตั้งอยู่บนฐานบัวลูกแก้วอกไก่ หลังคามุงกระเบื้องดินเผาปลายแหลม ประดับช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ กุฏิพระทรงไทย เป็นอาคารทรงปั้นหยา ยกพื้นสูง

วัดแหลมดินสอ ตั้งอยู่บนเกาะยวน ตำบลเกาะนางคำ อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง มีลักษณะพื้นที่เป็นที่ราบแหลมยื่นออกไปในทะเลสาบ มีเนื้อที่ตั้งวัดประมาณ 12 ไร่ 1 งาน โดดเด่นด้วยภูมิประเทศริมน้ำและศาสนสถานสำคัญสภาพพื้นที่และภูมิประเทศตั้งอยู่บนพื้นที่ราบปลายแหลมของเกาะยวนสัมผัสกับบรรยากาศของทะเลสาบโดยรอบมีเนื้อที่รวม 12 ไร่ 1 งาน บรรยากาศร่มรื่นอาคารและเสนาสนะอุโบสถหลังเก่า: เป็นอาคารก่ออิฐถือปูนขนาด 6 ห้อง ตั้งอยู่บนฐานบัวลูกแก้วอกไก่ หลังคามุงกระเบื้องดิน ซึ่งขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานอุโบสถหลังใหม่: สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2497 เป็นอาคารก่ออิฐถือปูน กว้าง 10 เมตร ยาว 17 เมตรเสนาสนะอื่นๆ: มีศาลาและอาคารประกอบสำหรับกิจของสงฆ์

คุณค่าด้านการเรียนรู้ วัดแหลมดินสอ
เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่น
ผู้เรียนสามารถศึกษาความเป็นมา วิถีชีวิต และเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับชุมชนบริเวณวัดแหลมดินสอ ทำให้เกิดความเข้าใจและเห็นคุณค่าของประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านพระพุทธศาสนาและคุณธรรม
วัดเป็นพื้นที่สำหรับเรียนรู้หลักธรรม ค่านิยม คุณธรรม จริยธรรม และการดำเนินชีวิตอย่างเหมาะสม
ส่งเสริมการเรียนรู้จากสถานที่จริง
ผู้เรียนได้ศึกษาสภาพแวดล้อม สถาปัตยกรรม ศาสนสถาน และองค์ประกอบต่าง ๆ ภายในวัด ซึ่งช่วยเชื่อมโยงความรู้ในห้องเรียนกับประสบการณ์จริง
เรียนรู้ภูมิปัญญาและวิถีชีวิตชุมชน
สามารถใช้เป็นพื้นที่เรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ประเพณี วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่
ส่งเสริมจิตสำนึกในการอนุรักษ์ท้องถิ่น
การเรียนรู้เกี่ยวกับวัดและชุมชนช่วยปลูกฝังให้ผู้เรียนเกิดความรัก ความภาคภูมิใจ และมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและทรัพยากรของชุมชน
พัฒนาทักษะการเรียนรู้และการทำงานร่วมกัน
สามารถจัดกิจกรรมสำรวจ ศึกษาค้นคว้า สัมภาษณ์ปราชญ์ชุมชน และทำโครงงาน ทำให้ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะการสื่อสาร การคิดวิเคราะห์ และการทำงานเป็นทีม

สรุป: วัดแหลมดินสอมีคุณค่าในฐานะแหล่งเรียนรู้ที่เชื่อมโยง ศาสนา ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ภูมิปัญญา และวิถีชีวิตชุมชน สามารถนำมาใช้จัดการเรียนรู้แบบ Active Learning และการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้จริง เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความรู้ ทักษะ และความภาคภูมิใจในท้องถิ่นได้อย่างเป็นรูปธรรม

นักสืบประวัติศาสตร์วัดแหลมดินสอ” ให้ผู้เรียนแบ่งกลุ่มออกสำรวจพื้นที่จริง ค้นหาข้อมูลจากสถานที่และบุคคลในชุมชน จากนั้นรวบรวมข้อมูลเป็น แผนที่การเรียนรู้ (Learning Map) และนำเสนอเรื่องราวของวัดแก่เพื่อน ๆ จะช่วยบูรณาการ ประวัติศาสตร์ + ศาสนา + ภาษาไทย + ศิลปะ + เทคโนโลยี + ทักษะชีวิต ได้อย่างเหมาะสม

การอนุรักษ์และพัฒนาวัดแหลมดินสอ

การอนุรักษ์และพัฒนาวัดแหลมดินสอควรดำเนินการควบคู่กันทั้งด้าน ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และการเรียนรู้ของชุมชน เพื่อให้วัดเป็นศูนย์กลางทางจิตใจและเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ยั่งยืน

แนวทางสำคัญ ได้แก่

อนุรักษ์ศาสนสถานและสิ่งสำคัญภายในวัด
ดูแลอาคาร โบราณวัตถุ ศิลปกรรม และสิ่งก่อสร้างที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ให้อยู่ในสภาพเหมาะสม โดยคำนึงถึงรูปแบบและเอกลักษณ์ดั้งเดิม
อนุรักษ์ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น
ส่งเสริมให้เยาวชนและประชาชนมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา ประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่น พร้อมถ่ายทอดองค์ความรู้จากผู้สูงอายุสู่คนรุ่นใหม่
พัฒนาวัดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ชุมชน
จัดทำป้ายความรู้ นิทรรศการ แผนที่แหล่งเรียนรู้ และสื่อดิจิทัล เพื่อให้ผู้เรียนและประชาชนสามารถศึกษาประวัติ ความสำคัญ และคุณค่าของวัดได้
ส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
จัดระบบคัดแยกขยะ ดูแลความสะอาด เพิ่มพื้นที่สีเขียว และลดการใช้วัสดุที่ก่อให้เกิดมลพิษ เพื่อให้บริเวณวัดมีสภาพแวดล้อมที่สะอาด ร่มรื่น และเหมาะแก่การเรียนรู้
สร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน
เปิดโอกาสให้พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน ผู้เรียน ครู และประชาชนร่วมกันวางแผนและดำเนินกิจกรรมอนุรักษ์ ทำให้เกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของและร่วมรับผิดชอบต่อวัด
ใช้เทคโนโลยีเพื่อเผยแพร่คุณค่าของวัด
จัดทำเว็บไซต์ เพจประชาสัมพันธ์ QR Code หรือคลิปวิดีโอแนะนำวัด เพื่อเผยแพร่ประวัติและกิจกรรมให้คนในชุมชนและผู้สนใจเข้าถึงข้อมูลได้ง่าย
ส่งเสริมกิจกรรมเยาวชนจิตอาสา
จัดกิจกรรมทำความสะอาด พัฒนาภูมิทัศน์ ดูแลแหล่งเรียนรู้ และช่วยประชาสัมพันธ์วัด เพื่อปลูกฝังจิตสาธารณะและความรักท้องถิ่น
สรุป

การอนุรักษ์และพัฒนาวัดแหลมดินสอ ไม่ควรเน้นเพียงการดูแลสถานที่ แต่ควรพัฒนาให้เป็น “แหล่งเรียนรู้ทางศาสนา ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น” โดยให้ชุมชนและผู้เรียนมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้คุณค่าของวัดได้รับการสืบสานและเกิดประโยชน์ต่อคนรุ่นต่อไปอย่างยั่งยืน