1
ลงทะเบียน
2
เนื้อหาบทเรียน
3
ทำแบบทดสอบ
4
ผลการทดสอบ

หลักสูตรการแพทย์แผนไทยเพื่อสุขภาพจากแหล่งเรียนรู้

แหล่งเรียนรู้: สมาคมแพทย์แผนไทย จังหวัดพัทลุง (ปัญญาวุธ)

รายละเอียดหลักสูตร

การแพทย์แผนไทยเป็นองค์ความรู้และภูมิปัญญาที่มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค การฟื้นฟูสุขภาพ และการดูแลสุขภาพของประชาชน โดยมีองค์ความรู้ครอบคลุมหลายด้าน ทั้งเวชกรรมไทย เภสัชกรรมไทย การนวดไทย และการผดุงครรภ์ไทย ซึ่งเป็น 4 ด้านสำคัญของศาสตร์การแพทย์แผนไทยตามโครงสร้างวิชาชีพของสภาการแพทย์แผนไทยปัจจุบันกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกให้ความสำคัญกับการพัฒนาองค์ความรู้ บริการ และผลิตภัณฑ์ด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงการดูแลสุขภาพที่มีคุณภาพและปลอดภัยดังนั้น แหล่งเรียนรู้ด้านการแพทย์แผนไทยจึงสามารถทำหน้าที่เป็นพื้นที่สำหรับถ่ายทอดองค์ความรู้ ภูมิปัญญา ประสบการณ์ และทักษะจากผู้รู้หรือผู้มีประสบการณ์สู่ประชาชนและผู้เรียน โดยเน้นการเรียนรู้จากสถานการณ์จริง การสังเกต การสาธิต และการฝึกปฏิบัติภายใต้การดูแลของผู้มีความรู้หลักสูตรนี้จัดทำขึ้นเพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะพื้นฐานในการดูแลสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้กับตนเอง ครอบครัว และชุมชน ตลอดจนเห็นคุณค่าและมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ สืบสาน และต่อยอดภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยให้เกิดประโยชน์ต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน

จำนวนชั่วโมงเรียน
1.0 ชั่วโมง
เกณฑ์ผ่าน
80%
จำนวนบทเรียน
5 บท

ลงทะเบียนผู้เรียน

เนื้อหาบทเรียน

หลักสูตรการแพทย์แผนไทยเพื่อสุขภาพจากแหล่งเรียนรู้

ความคืบหน้า: 0/5 บท 0%

1.1 ความหมายของการแพทย์แผนไทย

การแพทย์แผนไทยเป็นองค์ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพที่เกิดจากภูมิปัญญาไทยและมีการสั่งสม ถ่ายทอด และพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ประกอบด้วยแนวคิดเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค การดูแลรักษา และการฟื้นฟูสุขภาพ

การแพทย์แผนไทยมีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตของคนไทย เช่น การใช้สมุนไพร การนวดไทย การรับประทานอาหารที่เหมาะสม การออกกำลังกาย การพักผ่อน และการดูแลสุขภาพตามภูมิปัญญาท้องถิ่น

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกมีภารกิจในการพัฒนาวิชาการและบริการการแพทย์แผนไทย รวมถึงการอนุรักษ์และส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์พื้นบ้านไทย เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์อย่างมีคุณภาพและปลอดภัย

1.2 การแพทย์แผนไทย 4 ด้าน

การเรียนรู้หลักสูตรนี้ครอบคลุม 4 ด้านสำคัญ ได้แก่

เวชกรรมไทย – การดูแลสุขภาพและการประกอบองค์ความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย
เภสัชกรรมไทย – ความรู้เกี่ยวกับสมุนไพร เครื่องยา และตำรับยาไทย
การนวดไทย – การใช้ศาสตร์การนวดเพื่อส่งเสริมสุขภาพและการดูแลร่างกาย
การผดุงครรภ์ไทย – องค์ความรู้เกี่ยวกับการดูแลหญิงตั้งครรภ์ มารดา และทารกตามศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

กรมการแพทย์แผนไทยฯ มีการเผยแพร่องค์ความรู้ทั้ง 4 ด้าน รวมถึงแนวทางการดูแลสุขภาพแม่และเด็กและการบริการด้านการแพทย์แผนไทย
1.3 คุณค่าของการแพทย์แผนไทย
เป็นภูมิปัญญาที่สะท้อนวิถีชีวิตและวัฒนธรรมไทย เป็นองค์ความรู้ที่สามารถนำมาใช้ส่งเสริมสุขภาพ
ช่วยสร้างความตระหนักในการดูแลสุขภาพตนเอง สนับสนุนการใช้ทรัพยากรและสมุนไพรในท้องถิ่นอย่างเหมาะสม
ช่วยอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น สามารถนำไปพัฒนาสู่กิจกรรมและเศรษฐกิจสุขภาพของชุมชน
กิจกรรมการเรียนรู้ ให้ผู้เรียนศึกษาข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้การแพทย์แผนไทย แล้วจัดทำ “แผนผังองค์ความรู้การแพทย์แผนไทย 4 ด้าน” พร้อมอธิบายประโยชน์ของแต่ละด้าน

2.1 ความหมายของสมุนไพร
สมุนไพรเป็นทรัพยากรจากธรรมชาติที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ในการดูแลสุขภาพ โดยอาจอยู่ในรูปพืช วัตถุจากธรรมชาติ หรือผลิตภัณฑ์ที่ผ่านกระบวนการเตรียมตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
การเรียนรู้เรื่องสมุนไพรควรให้ความสำคัญกับ การรู้จักชนิด การใช้ให้ถูกต้อง ขนาดและวิธีใช้ที่เหมาะสม รวมถึงข้อควรระวัง
กรมการแพทย์แผนไทยฯ มีคลังข้อมูลสมุนไพร ตำราอ้างอิงยาสมุนไพร งานวิจัย และเอกสารวิชาการ ซึ่งสามารถใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ประกอบหลักสูตรได้
2.2 การเรียนรู้สมุนไพรจากแหล่งจริง
ผู้เรียนควรฝึกสังเกต
ชื่อสมุนไพร
ลักษณะของต้น ใบ ดอก ผล หรือส่วนที่นำมาใช้
ส่วนของพืชที่ใช้
สรรพคุณตามข้อมูลอ้างอิง
วิธีการเตรียม
วิธีใช้
ข้อควรระวัง
การเก็บรักษา
2.3 หลักการใช้สมุนไพรอย่างปลอดภัย

การใช้สมุนไพรควรยึดข้อมูลที่เชื่อถือได้ ไม่ควรใช้ตามคำบอกเล่าเพียงอย่างเดียว ควรตรวจสอบชนิดของสมุนไพร วิธีใช้ และข้อควรระวัง และหากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพหรือบุคลากรสาธารณสุข
กรมการแพทย์แผนไทยฯ มีแนวทางเวชปฏิบัติด้านการแพทย์แผนไทยเพื่อส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรในระบบบริการสาธารณสุข ซึ่งสามารถใช้เป็นแหล่งอ้างอิงในการเรียนรู้ได้
2.4 การอนุรักษ์สมุนไพรในชุมชน
ชุมชนสามารถจัดทำสวนสมุนไพรหรือฐานเรียนรู้สมุนไพร โดยรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับพืชสมุนไพรในพื้นที่ และส่งเสริมการปลูกเพื่อการเรียนรู้และอนุรักษ์
กิจกรรมการเรียนรู้
กิจกรรม “สมุนไพรใกล้ตัว”
ให้ผู้เรียนเลือกสมุนไพรในท้องถิ่น 5 ชนิด จัดทำบัตรข้อมูล ได้แก่ ชื่อ ลักษณะ ส่วนที่ใช้ ประโยชน์ ข้อควรระวัง และแหล่งอ้างอิง

3.1 ความหมายของการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม
การดูแลสุขภาพแบบองค์รวมมองสุขภาพของบุคคลอย่างเชื่อมโยง ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ พฤติกรรม สังคม และสิ่งแวดล้อม ไม่เน้นเพียงการแก้ไขเมื่อเกิดอาการเจ็บป่วย แต่ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันปัญหาสุขภาพด้วย
3.2 การดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวัน
หลักสำคัญ ได้แก่รับประทานอาหารที่เหมาะสม ออกกำลังกายหรือเคลื่อนไหวร่างกายอย่างเหมาะสม พักผ่อนให้เพียงพอ
รักษาสุขอนามัย จัดการความเครียด หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง สังเกตการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย เข้ารับบริการสุขภาพเมื่อมีความจำเป็น
3.3 การเรียนรู้เวชกรรมไทยจากแหล่งเรียนรู้

ผู้เรียนควรเรียนรู้จากผู้มีความรู้หรือผู้ประกอบวิชาชีพที่เหมาะสม โดยเน้นความเข้าใจหลักการและการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ควรนำความรู้เบื้องต้นไปวินิจฉัยหรือรักษาโรคแทนผู้ประกอบวิชาชีพ
3.4 การส่งเสริมสุขภาพในชุมชน
กิจกรรมที่สามารถดำเนินการ ได้แก่
การให้ความรู้เรื่องสมุนไพร
การส่งเสริมการออกกำลังกาย
กิจกรรมอาหารเพื่อสุขภาพ
การฝึกผ่อนคลาย
การส่งเสริมการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น
การจัดนิทรรศการการแพทย์แผนไทย
กิจกรรมการเรียนรู้

ให้ผู้เรียนสำรวจปัญหาสุขภาพที่พบในชุมชน แล้วออกแบบ “กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพชุมชน 1 กิจกรรม” พร้อมกำหนดกลุ่มเป้าหมาย วิธีดำเนินงาน และผลที่คาดว่าจะได้รับ

4.1 ความหมายและความสำคัญ
การนวดไทยเป็นภูมิปัญญาด้านสุขภาพของไทยที่มีการถ่ายทอดและพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง การเรียนรู้เพื่อสุขภาพควรเน้นความเข้าใจหลักการ การเตรียมตัว การปฏิบัติอย่างเหมาะสม และความปลอดภัย กรมการแพทย์แผนไทยฯ มีการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับนวดไทย ฤๅษีดัดตน รวมถึงคู่มือบริการนวด อบ และประคบสมุนไพรสำหรับประชาชน
4.2 ประโยชน์ของการนวดไทยเพื่อสุขภาพ การนวดเพื่อสุขภาพสามารถใช้เป็นกิจกรรมเพื่อการผ่อนคลายและส่งเสริมสุขภาวะ โดยต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของผู้รับบริการและข้อควรระวัง
4.3 การเตรียมก่อนการนวด
ผู้เรียนควรเรียนรู้เกี่ยวกับ
การเตรียมสถานที่
การเตรียมอุปกรณ์
สุขอนามัยของผู้ให้และผู้รับบริการ
การสอบถามข้อมูลที่จำเป็น
การจัดท่าผู้รับบริการ
การสื่อสารระหว่างการให้บริการ
การสังเกตความผิดปกติ
4.4 ความปลอดภัยในการนวด
การนวดควรดำเนินการโดยผู้ที่มีความรู้และทักษะเหมาะสม หากพบผู้รับบริการมีอาการผิดปกติหรือมีภาวะที่อาจเป็นอันตราย ควรหยุดการให้บริการและแนะนำให้รับการประเมินจากบุคลากรสุขภาพที่เหมาะสม
4.5 มารยาทและจริยธรรม
ผู้ให้บริการควร
มีความสุภาพ
รักษาความเป็นส่วนตัว
เคารพผู้รับบริการ
ไม่กล่าวอ้างสรรพคุณเกินจริง
คำนึงถึงความปลอดภัย
ไม่ปฏิบัติเกินขอบเขตความรู้และสิทธิของตน
กิจกรรมการเรียนรู้
กิจกรรม “เรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญ”
ให้ผู้เรียนสังเกตการสาธิตจากผู้มีความรู้ด้านการนวดไทย จดบันทึกขั้นตอน ความปลอดภัย และข้อควรระวัง จากนั้นฝึกปฏิบัติเฉพาะท่าที่ได้รับอนุญาตและอยู่ภายใต้การควบคุมของผู้สอน

5.1 ความรู้พื้นฐาน
การผดุงครรภ์ไทยเป็นหนึ่งในองค์ความรู้สำคัญของการแพทย์แผนไทยที่เกี่ยวข้องกับการดูแลหญิงตั้งครรภ์ มารดา และทารก
กรมการแพทย์แผนไทยฯ มีการเผยแพร่ทั้งองค์ความรู้ด้านผดุงครรภ์ไทยและคู่มือการดูแลสุขภาพมารดาและทารกด้วยการแพทย์แผนไทย
5.2 การดูแลหญิงตั้งครรภ์
การดูแลหญิงตั้งครรภ์ควรให้ความสำคัญกับ
การรับประทานอาหารที่เหมาะสม
การพักผ่อน
การดูแลสุขอนามัย
การส่งเสริมสุขภาพจิต
การเข้ารับบริการฝากครรภ์ตามระบบ
การสังเกตอาการผิดปกติ
การปฏิบัติตามคำแนะนำของบุคลากรสุขภาพ
5.3 การดูแลมารดาหลังคลอด
ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยมีองค์ความรู้เกี่ยวกับการดูแลมารดาหลังคลอดหลายรูปแบบ เช่น การนวด การประคบ และการใช้สมุนไพรบางรูปแบบ แต่การนำไปใช้ต้องคำนึงถึงสภาพร่างกาย ความปลอดภัย และคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ
กรมการแพทย์แผนไทยฯ เผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับการดูแลมารดาหลังคลอด เช่น การนวดและประคบ รวมถึงการใช้สมุนไพรในบริบทการส่งเสริมสุขภาพ
5.4 การดูแลทารก
การดูแลทารกควรเน้นความสะอาด โภชนาการและนมแม่ การนอนหลับที่เหมาะสม การดูแลตามวัย การได้รับวัคซีนและการติดตามสุขภาพ
การสังเกตอาการผิดปกติ หากพบอาการผิดปกติ ควรนำมารดาหรือทารกเข้ารับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์ ไม่ควรใช้ภูมิปัญญาหรือสมุนไพรแทนการรักษาที่จำเป็น
5.5 การประยุกต์ใช้ความรู้เพื่อสุขภาพชุมชน
ผู้เรียนสามารถนำองค์ความรู้ไปจัดกิจกรรม เช่น นิทรรศการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ฐานเรียนรู้การแพทย์แผนไทย กิจกรรมการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ กิจกรรมส่งเสริมการเคลื่อนไหวร่างกาย กิจกรรมเรียนรู้การนวดไทยเพื่อสุขภาพ การจัดทำสวนสมุนไพรชุมชน กิจกรรมการเรียนรู้
ให้ผู้เรียนจัดทำ “โครงงานการแพทย์แผนไทยเพื่อสุขภาพชุมชน” 1 โครงงาน โดยเลือกประเด็นที่สนใจ เช่น สมุนไพรในชุมชน การนวดไทยเพื่อสุขภาพ สวนสมุนไพร หรือการส่งเสริมสุขภาพด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น
กรุณาเปิดอ่านเนื้อหาให้ครบทุกบทก่อนทำแบบทดสอบ

แบบทดสอบ

หลักสูตรการแพทย์แผนไทยเพื่อสุขภาพจากแหล่งเรียนรู้ (10 ข้อ)

00:00
แบบทดสอบ
00:00
ตอบแล้ว 0/10 ข้อ หลักสูตรการแพทย์แผนไทยเพื่อสุขภาพจากแหล่งเรียนรู้
1 ข้อใดกล่าวถึงความหมายของการแพทย์แผนไทยได้ถูกต้องที่สุด
2 ข้อใดเป็นองค์ความรู้สำคัญ 4 ด้านของการแพทย์แผนไทย
3 การเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้การแพทย์แผนไทยมีข้อดีอย่างไร
4 ข้อใดเป็นแนวทางที่เหมาะสมในการใช้สมุนไพรเพื่อสุขภาพ
5 การดูแลสุขภาพแบบองค์รวมควรให้ความสำคัญกับข้อใด
6 ก่อนการนวดไทยเพื่อสุขภาพ สิ่งใดควรคำนึงถึงเป็นอันดับแรก
7 หากผู้รับบริการมีอาการผิดปกติระหว่างการนวด ควรปฏิบัติอย่างไร
8 ข้อใดเป็นแนวทางที่เหมาะสมในการดูแลหญิงตั้งครรภ์
9 กิจกรรมใดช่วยอนุรักษ์ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยในชุมชนได้ดีที่สุด
10 เป้าหมายสำคัญของหลักสูตรการแพทย์แผนไทยเพื่อสุขภาพจากแหล่งเรียนรู้คือข้อใด
สถานะการตอบ
ตอบแล้ว
ยังไม่ได้ตอบ
0 /10 ข้อ