ประวัติ แหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร ค้นพบโดยนายวิมล อุบล เจ้าของที่ดิน จากการขุดปรับหน้าดินเพื่อทำการเกษตรในปี 2546 และได้แจ้งให้องค์การบริหารส่วนตำบลหนองราชวัตรทราบ ทางองค์การบริหารส่วนตำบลหนองราชวัตรจึงได้แจ้งสำนักศิลปากรที่ 2 สุพรรณบุรี เข้าตรวจสอบในเบื้องต้นและพบหลักฐานทางโบราณคดีจำนวนมาก เช่น ชิ้นส่วนโครงกระดูกมนุษย์โบราณ ชิ้นส่วนกระดูกสัตว์ ขวานหินขัด กำไลหิน ชิ้นส่วนภาชนะดินเผารูปทรงต่าง ๆ
ภายในศูนย์การเรียนรู้ฯ เป็นที่รวบรวมข้าวของโบราณวัตถุบางชิ้นที่ขุดพบได้จากการขุดค้น ชิ้นส่วนกระดูกสัตว์ขวานหินขัด ชิ้นส่วนภาชนะดินเผารูปทรงต่าง ๆ และป้ายนิทรรศการให้ข้อมูลประวัติการขุดพบ โดยอาคารนิทรรศการตั้งอยู่ด้านหน้าทางเข้าแหล่งโบราณคดีหนองราชวัตร และโครงกระดูกมนุษย์ยุคโบราณโครงหนึ่งที่มีการขุดพบและได้นำมาไว้ที่ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนฯ ซึ่งคนในชุมชนเรียกโครงกระดูกของหญิงคนนี้ว่า แม่ย่าน้ำฝน ซึ่งชื่อนี้ได้มาจากชื่อของเด็กนักเรียนที่เป็นคนขุดพบโครงกระดูกโครงนี้ สามารถเข้าเยี่ยมชมได้ทุกวัน โดยไม่เสียค่าเข้าชมอาคารจัดแสดงหลุมขุดค้น
เป็นอาคารขนาดใหญ่มีหลังคาครอบคลุมพื้นที่หลุมขุดค้นทางโบราณคดีเพื่ออนุรักษ์หลักฐานโครงกระดูกมนุษย์ภายในหลุมขุดค้นไม่ให้เสื่อมสภาพหรือเสียหายจากปัจจัยธรรมชาติ เช่นพายุฝน น้ำท่วม เป็นต้น ภายในอาคารจัดแสดงโครงกระดูกมนุษย์โบราณจำนวนมาก ชิ้นส่วนกระดูกสัตว์ ขวานหินกะเทาะ ขวานหินขัด กำไลหิน และชิ้นส่วนภาชนะดินเผาที่มีรูปแบบเฉพาะที่เรียกว่า “หม้อสามขา” อย่างที่เคยพบในแหล่งโบราณคดีบ้านเก่า จังหวัดกาญจนบุรี และแหล่งโบราณคดีแจงงาม อำเภอหนองหญ้าไซ จังหวัดสุพรรณบุรี
องค์ประกอบอื่น ๆ เป็นศูนย์การเรียนรู้ รวมถึงเป็นแหล่งศึกษาพัฒนางานวิจัยเกี่ยวกับทางโบราณคดี เพื่อบริการให้กับประชาชนทั่วไป นักเรียน นักศึกษาที่สนใจ รวมถึงผู้ที่ต้องการเข้ามาเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมในการทำงานโบราณคดี
ที่มาของแหล่งข้อมูล : กองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม
