โดย นายชัชวาล จันทร์ฉาย
แหล่งเรียนรู้โคก หนอง นา โมเดล ของนายชัชวาล จันทร์ฉาย เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตรที่มุ่งส่งเสริมแนวทางการพึ่งพาตนเอง การใช้ทรัพยากรในพื้นที่อย่างคุ้มค่า และการดำเนินชีวิตอย่างสมดุลกับธรรมชาติ โดยนำแนวคิดโคก หนอง นา มาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการพื้นที่ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและบริบทของชุมชน เพื่อเป็นต้นแบบให้ผู้ที่สนใจสามารถศึกษาและนำองค์ความรู้ไปปรับใช้กับพื้นที่ของตนเองได้
ภายในแหล่งเรียนรู้มีการจัดสรรพื้นที่อย่างเป็นระบบ โดยแบ่งพื้นที่สำหรับการกักเก็บและบริหารจัดการน้ำ การปลูกพืชหลากหลายชนิด และการทำกิจกรรมทางการเกษตรแบบผสมผสาน เพื่อให้เกิดการใช้พื้นที่อย่างเกิดประโยชน์สูงสุด มีการเรียนรู้เกี่ยวกับการจัดการน้ำ การปลูกพืช การดูแลดิน การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ และการพึ่งพาทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่ ผู้ที่เข้ามาศึกษาสามารถเรียนรู้จากสภาพพื้นที่จริงและแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเจ้าของแหล่งเรียนรู้ ซึ่งช่วยให้สามารถเข้าใจแนวทางการทำเกษตรและนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม
จุดเด่นของแหล่งเรียนรู้แห่งนี้ คือ การนำแนวคิดโคก หนอง นา มาปรับใช้ให้เกิดเป็นรูปธรรม เน้นการบริหารจัดการพื้นที่และน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ควบคู่กับการปลูกพืชและทำเกษตรแบบผสมผสาน ช่วยสร้างความหลากหลายทางชีวภาพและเพิ่มความมั่นคงทางอาหาร นอกจากนี้ ยังเป็นพื้นที่ที่สามารถเรียนรู้การลดต้นทุนการผลิต การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการพึ่งพาตนเองตามศักยภาพของพื้นที่
แหล่งเรียนรู้โคก หนอง นา โมเดล นายชัชวาล จันทร์ฉาย จึงเป็นพื้นที่เรียนรู้จากการปฏิบัติจริงที่สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการเกษตรและการจัดการทรัพยากรให้แก่เด็ก เยาวชน และประชาชนที่สนใจ อีกทั้งยังช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้เรียนเห็นแนวทางการนำพื้นที่ที่มีอยู่มาพัฒนาให้เกิดประโยชน์ทั้งด้านอาหาร อาชีพ และคุณภาพชีวิต
ดังนั้น แหล่งเรียนรู้แห่งนี้จึงมีความสำคัญในฐานะต้นแบบการจัดการพื้นที่ตามแนวทางโคก หนอง นา ที่ช่วยส่งเสริมการพึ่งพาตนเอง การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า และการสร้างความมั่นคงให้แก่ครัวเรือนและชุมชน ตลอดจนเป็นพื้นที่สำหรับการถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านการเกษตรให้สามารถนำไปต่อยอดและประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม
