บ้านน้ำราบเป็นชุมชนชายฝั่งที่มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ ทั้งป่าชายเลน คลอง และพื้นที่ทะเลชายฝั่ง ชาวบ้านจึงประกอบอาชีพประมงพื้นบ้านและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่มาอย่างต่อเนื่อง
กลุ่มประมงพื้นบ้านบ้านน้ำราบก่อตั้งขึ้นประมาณ พ.ศ. 2542 จากการรวมตัวของคนในชุมชนเพื่อร่วมกันจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และแก้ไขปัญหาการทำประมงที่ส่งผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ
ต่อมากลุ่มได้พัฒนากิจกรรมด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ควบคู่กับการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน เพื่อสร้างการเรียนรู้เกี่ยวกับวิถีชีวิตประมงพื้นบ้านและทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน

ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับวิถีประมงพื้นบ้าน
1.1 ความหมายของประมงพื้นบ้าน
ประมงพื้นบ้านเป็นวิถีการประกอบอาชีพของคนในชุมชนชายฝั่งที่อาศัยองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรสัตว์น้ำและทรัพยากรทางทะเล โดยคำนึงถึงความเหมาะสมของพื้นที่และการดำรงชีวิตของชุมชน
1.2 ความสำคัญของประมงพื้นบ้าน
• เป็นอาชีพสำคัญของชุมชนชายฝั่ง
• สะท้อนวิถีชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่น
• เป็นแหล่งอาหารของชุมชน
• สร้างรายได้ให้ครัวเรือน
• เชื่อมโยงกับทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
• เป็นพื้นฐานของการเรียนรู้และการท่องเที่ยวโดยชุมชน
1.3 ภูมิปัญญาประมงพื้นบ้าน
ภูมิปัญญาประมงพื้นบ้านประกอบด้วยความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรในพื้นที่ เครื่องมือประมง วิธีการจับสัตว์น้ำ และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอย่างเหมาะสม ซึ่งเป็นองค์ความรู้ที่สืบทอดและพัฒนาภายในชุมชน

ทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศชายฝั่ง
2.1 ทรัพยากรในพื้นที่บ้านน้ำราบ
พื้นที่บ้านน้ำราบมีทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ ได้แก่
• ป่าชายเลน
• คลอง
• ทะเลชายฝั่ง
• หญ้าทะเล
• สัตว์น้ำและพันธุ์สัตว์น้ำในท้องถิ่น
ทรัพยากรเหล่านี้มีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตและอาชีพประมงพื้นบ้านของคนในชุมชน
2.2 ความสำคัญของป่าชายเลน
ป่าชายเลนเป็นระบบนิเวศสำคัญของพื้นที่ชายฝั่ง เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยและแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ อีกทั้งยังมีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตและการประกอบอาชีพของชุมชนประมงพื้นบ้าน
2.3 การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรควรคำนึงถึงความสมดุลระหว่างการดำรงชีวิตของชุมชนกับการอนุรักษ์ เพื่อให้ทรัพยากรยังคงมีอยู่และสามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน

การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
3.1 กิจกรรมการอนุรักษ์ของชุมชน
ชุมชนบ้านน้ำราบดำเนินกิจกรรมด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ได้แก่
• การปลูกป่าโกงกาง
• การปลูกหญ้าทะเล
• การอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำ
• ธนาคารปูม้า
• การเพาะไข่หมึก
• การปล่อยสัตว์น้ำคืนสู่ทะเล
3.2 การอนุรักษ์ปูม้า
ธนาคารปูม้าเป็นกิจกรรมที่สะท้อนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำ โดยมุ่งให้ทรัพยากรปูม้าสามารถดำรงอยู่และเกิดประโยชน์ต่อชุมชนในระยะยาว
3.3 การปลูกหญ้าทะเล
การปลูกหญ้าทะเลเป็นกิจกรรมด้านการฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเล ซึ่งช่วยสร้างความตระหนักให้คนในชุมชนและผู้เรียนเห็นความสำคัญของทรัพยากรทางทะเล
3.4 การปล่อยสัตว์น้ำคืนสู่ทะเล
เป็นกิจกรรมที่มุ่งส่งเสริมการฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำและสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติร่วมกัน

ภูมิปัญญาประมงพื้นบ้านและการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง
4.1 เครื่องมือประมงพื้นบ้าน
ผู้เรียนสามารถเรียนรู้เกี่ยวกับเครื่องมือประมงพื้นบ้านจากวิทยากรและสมาชิกชุมชน รวมถึงการใช้เครื่องมือให้เหมาะสมกับพื้นที่และทรัพยากรสัตว์น้ำ
4.2 การจับสัตว์น้ำ
เรียนรู้วิถีการจับสัตว์น้ำของชาวประมงพื้นบ้าน และแนวทางการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรโดยคำนึงถึงความเหมาะสมและการอนุรักษ์
4.3 การเรียนรู้จากพื้นที่จริง
ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ผ่านการลงพื้นที่จริง เช่น
• สำรวจระบบนิเวศป่าชายเลน
• เรียนรู้ทรัพยากรชายฝั่ง
• ศึกษาการอนุรักษ์ปูม้า
• เรียนรู้การปลูกหญ้าทะเล
• ศึกษาภูมิปัญญาประมงพื้นบ้าน
• เรียนรู้กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์

การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และการสร้างการเรียนรู้ของชุมชน
5.1 การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
ชุมชนบ้านน้ำราบได้พัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่เชื่อมโยงวิถีชีวิตประมงพื้นบ้านกับทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่
ตัวอย่างกิจกรรม ได้แก่
“ล่องแพ กินปูดูเขา”
ซึ่งเชื่อมโยงกับแหล่งธรรมชาติ เช่น
• ป่าชายเลน
• เขาจมป่า
• อุโมงค์โกงกาง
• ทะเลแหวกบ้านน้ำราบ
5.2 การสร้างรายได้ควบคู่กับการอนุรักษ์
การพัฒนากิจกรรมของชุมชนมุ่งให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม ควบคู่กับการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว โดยไม่ละทิ้งการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
5.3 เป้าหมายการเรียนรู้
ผู้เรียนควรเกิด
• ความรู้เกี่ยวกับวิถีประมงพื้นบ้าน
• ทักษะจากการเรียนรู้และลงพื้นที่จริง
• ความเข้าใจระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง
• ความตระหนักในการอนุรักษ์ทรัพยากร
• เจตคติที่ดีต่อภูมิปัญญาท้องถิ่น
• แนวคิดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่าและยั่งยืน