ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านต้นปรง ตั้งอยู่ ณ เลขที่ 209 หมู่ที่ 1 ตำบลวังมะปรางเหนือ อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง ได้จัดตั้งและเปิดดำเนินการมาเป็นระยะเวลา 13 ปี 4 เดือน โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และปลูกฝังแนวคิดตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแก่ประชาชนและนักเรียนนักศึกษาในชุมชน ตลอดจนส่งเสริมการพัฒนาทักษะชีวิต การพึ่งพาตนเอง และการบริหารจัดการทรัพยากรท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า

ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้ถือกำเนิดขึ้นจากการรวมพลังของคนในชุมชน ร่วมกับภาคีเครือข่ายที่มีความเข้มแข็ง โดยได้รับการสนับสนุนและความร่วมมือจากศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับตำบลวังมะปรางเหนือ รวมถึงหน่วยงานภาคีต่างๆ อีกกว่า 6 แห่ง เพื่อถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและพัฒนาชุมชนให้มีความเข้มแข็งอย่างยั่งยืน

จุดเด่นและการดำเนินงาน

ประสบการณ์และวิทยากร: มีวิทยากรผู้เชี่ยวชาญในท้องถิ่นที่มีประสบการณ์สูงถึง 13 ปี 11 เดือน คอยถ่ายทอดความรู้และเทคนิคการเรียนรู้แก่อย่างเข้าถึงง่าย

การจัดการเรียนรู้: จัดตั้งฐานการเรียนรู้และนิทรรศการจริงภายในและภายนอกพื้นที่ พร้อมระบบบริหารจัดการและแผนการจัดการเรียนรู้ที่เป็นระบบ

การรองรับผู้เรียน: มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบถ้วน สามารถรองรับผู้เข้าเรียนและศึกษาดูงานได้สูงสุดถึง 200 คนต่อครั้ง

ปัจจุบัน ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านต้นปรงถือเป็นแหล่งเรียนรู้ต้นแบบที่ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ และยังคงเปิดให้บริการแก่นักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไปอย่างต่อเนื่อง

1. สถานที่ตั้งและการเดินทาง ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านต้นปรง ตั้งอยู่เลขที่ 209 หมู่ที่ 1 ตำบลวังมะปรางเหนือ อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง (รหัสไปรษณีย์ 92220) อยู่ในพิกัดละติจูด 7.739910, ลองจิจูด 99.407772 ตั้งอยู่ใกล้กับสถานที่สำคัญในท้องถิ่น เช่น โรงพยาบาลวังวิเศษ และสำนักงานเทศบาลตำบลบ้านสว้าน เดินทางเข้าถึงได้สะดวกผ่านเส้นทางหลักในพื้นที่
2. พื้นที่และการจัดสรรสถานที่
• โครงสร้างอาคาร: มีอาคารอเนกประสงค์ขนาดใหญ่แบบโปร่ง หลังคาสีเมทัลชีทเปิดโล่ง เพื่อระบายอากาศได้ดี เหมาะแก่การทำกิจกรรมกลุ่มและการอบรมเชิงปฏิบัติการ
• การจัดการพื้นที่: มีการจัดสรรพื้นที่เรียนรู้ทั้งภายในอาคาร (Indoor) และภายนอกอาคาร (Outdoor) อย่างเป็นสัดส่วน
• สิ่งอำนวยความสะดวก: มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบถ้วน พร้อมรองรับผู้เข้าเรียนและคณะศึกษาดูงานได้สูงสุดถึง 200 คน
3. ฐานการเรียนรู้และนิทรรศการ ภายในศูนย์ฯ มีการจัดแสดงนิทรรศการและฐานการเรียนรู้เชิงปฏิบัติต่างๆ เพื่อส่งเสริมอาชีพและการพึ่งพาตนเอง เช่น:
• ฐานเพาะเห็ดนางฟ้า: มีพื้นที่เพาะเลี้ยงและแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเห็ด (โครงการ คบอ.ตรัง)
• ฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น: การทำอาหารพื้นบ้าน เช่น น้ำชุบพรก
• ป้ายนิทรรศการความรู้: จัดแสดงบอร์ดข้อมูลวิทยากร แผนการบริหารจัดการ และแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงอย่างเป็นระบบ

1. การปลูกฝังปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติจริง
• เป็นแหล่งเรียนรู้ที่นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ให้เห็นเป็นรูปธรรม ช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจเรื่องการพึ่งพาตนเอง ความพอประมาณ และการบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นให้เกิดประโยชน์สูงสุด
2. การพัฒนาทักษะชีวิตและทักษะอาชีพ
• มุ่งเน้นการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติ (Active Learning) ผ่านฐานการเรียนรู้และนิทรรศการต่างๆ เช่น การเพาะเลี้ยงเห็ดนางฟ้าและการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน ช่วยให้ผู้เรียนนำความรู้ไปต่อยอดเป็นอาชีพเสริมและสร้างรายได้จริง
3. การสืบสานและถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น
• เป็นศูนย์กลางในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และถ่ายทอดภูมิปัญญาปะจำถิ่น เช่น การทำอาหารพื้นบ้าน (น้ำชุบพรก) จากรุ่นสู่รุ่น เพื่อให้เด็ก นศ.สกร. และคนในชุมชนเกิดความภาคภูมิใจในรากเหง้าของตนเอง
4. การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการทำงานร่วมกับชุมชน
• เป็นพื้นที่เปิดสำหรับการเรียนรู้ของคนทุกช่วงวัย (Lifelong Learning) สร้างความร่วมมือระหว่างสถานศึกษา ภาคีเครือข่าย และชุมชน เพื่อร่วมกันพัฒนาท้องถิ่นให้มีความเข้มแข็งและยั่งยืน

1. กิจกรรมปฐมนิเทศและสร้างแรงบันดาลใจ
• แนะนำประวัติความเป็นมาและวัตถุประสงค์ของศูนย์เรียนรู้ฯ
• การบรรยายถ่ายทอดแนวคิดตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพึ่งพาตนเอง โดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญในท้องถิ่น
2. กิจกรรมเรียนรู้ตามฐานปฏิบัติการ (Active Learning)
• ฐานการเพาะเห็ดนางฟ้าและส่งเสริมอาชีพ: เรียนรู้ขั้นตอนการเพาะเลี้ยง การดูแลรักษา การเก็บเกี่ยว และการต่อยอดแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเห็ดนางฟ้า (โครงการ คบอ.ตรัง)
• ฐานสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น: ฝึกปฏิบัติการทำอาหารและขนมพื้นบ้านดั้งเดิม เช่น การทำน้ำชุบพรก เพื่ออนุรักษ์วัฒนธรรมการกินในท้องถิ่น
• ฐานนิทรรศการและการบริหารจัดการทรัพยากร: ศึกษาเรียนรู้การจัดสรรพื้นที่ และระบบบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติภายในชุมชนอย่างคุ้มค่า
3. กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสรุปผล
• การถอดบทเรียน (AAR) สะท้อนสิ่งที่ได้เรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติ
• การสรุปองค์ความรู้ การถาม-ตอบ และการให้ข้อเสนอแนะในการนำทักษะไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันหรือต่อยอดสร้างรายได้

1. ด้านการอนุรักษ์ภูมิปัญญาและสิ่งแวดล้อม
• การสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น: รวบรวม อนุรักษ์ และถ่ายทอดความรู้ด้านวิถีชีวิต อาหารพื้นบ้าน เช่น น้ำชุบพรก และการพึ่งพาตนเอง เพื่อไม่ให้สูญหายไปตามยุคสมัย
• การดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากร: นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในการบริหารจัดการพื้นที่และทรัพยากรในท้องถิ่นให้เกิดประโยชน์สูงสุดและมีความยั่งยืน
2. ด้านการพัฒนาและต่อยอดแหล่งเรียนรู้
• การยกระดับมาตรฐานการจัดการเรียนรู้: พัฒนาแผนการเรียนรู้ ตารางกิจกรรม และการจัดนิทรรศการให้ทันสมัย น่าสนใจ และสอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียนในทุกช่วงวัย
• การพัฒนาศักยภาพวิทยากรและสื่อการเรียนรู้: สนับสนุนให้วิทยากรพัฒนาเทคนิคการถ่ายทอดความรู้ และการนำเทคโนโลยี/สื่อดิจิทัลมาใช้นำเสนอข้อมูลให้เข้าถึงง่ายยิ่งขึ้น
• การสร้างความร่วมมือกับภาคีเครือข่าย: ขยายความร่วมมือกับศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับตำบล (สกร.ตำบล) สถาบันการศึกษา และหน่วยงานภาคีเครือข่าย เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง
• การพัฒนาสู่วิสาหกิจชุมชน: ส่งเสริมการต่อยอดอาชีพจากการเพาะเลี้ยงเห็ดนางฟ้าและผลิตภัณฑ์ชุมชน เพื่อสร้างรายได้และเสริมสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้แก่ชุมชนบ้านต้นปรงอย่างมั่นคง