1.1 ความเป็นมาของกลุ่ม
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรบ้านชายวัด ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 1 ตำบลบางเป้า อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เกิดจากการรวมตัวของสมาชิกในชุมชนที่มีความสนใจในการประกอบอาชีพและการสร้างรายได้เสริมให้แก่ครัวเรือน โดยนำวัตถุดิบที่มีอยู่ในท้องถิ่นและภูมิปัญญาด้านการถนอมอาหารมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์
สมาชิกกลุ่มได้ร่วมกันพัฒนาผลิตภัณฑ์ ไข่เค็มสมุนไพรใบเตย ซึ่งเป็นการนำไข่เป็ดที่มีคุณภาพมาผ่านกระบวนการถนอมอาหาร และนำใบเตยซึ่งเป็นสมุนไพรที่หาได้ในท้องถิ่นมาเพิ่มกลิ่นหอมและเอกลักษณ์ให้กับผลิตภัณฑ์ ทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ชุมชนที่มีความโดดเด่นและสามารถนำไปบริโภคในครัวเรือนหรือจำหน่ายเพื่อสร้างรายได้
การดำเนินงานของกลุ่มให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของสมาชิก การเรียนรู้ร่วมกัน การแบ่งปันประสบการณ์ และการพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้กลุ่มเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการถนอมอาหารและการประกอบอาชีพของคนในชุมชน
1.2 วัตถุประสงค์ของการจัดตั้งกลุ่ม
1. เพื่อส่งเสริมการรวมกลุ่มของประชาชนในชุมชนในการประกอบอาชีพ
2. เพื่อสร้างอาชีพและรายได้เสริมให้แก่สมาชิกและครัวเรือน
3. เพื่อใช้วัตถุดิบและทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนให้เกิดประโยชน์
4. เพื่ออนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาการถนอมอาหาร
5. เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนให้มีคุณภาพและมีเอกลักษณ์
6. เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้แก่ประชาชนและผู้สนใจ

2.1 สถานที่ตั้งและสภาพแวดล้อม
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรบ้านชายวัด ตั้งอยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 1 ตำบลบางเป้า อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เป็นพื้นที่ชุมชนที่ประชาชนมีการดำรงชีวิตและประกอบอาชีพที่หลากหลาย มีทรัพยากรและวัตถุดิบในท้องถิ่นที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพและการผลิตอาหาร
สถานที่ดำเนินกิจกรรมของกลุ่มมีพื้นที่สำหรับการเตรียมวัตถุดิบ การทำผลิตภัณฑ์ การบรรจุ และการจัดเก็บ โดยให้ความสำคัญกับความสะอาด ความเป็นระเบียบ และความปลอดภัยของผู้ผลิตและผู้บริโภค
2.2 ลักษณะผลิตภัณฑ์
ผลิตภัณฑ์หลักของกลุ่มคือ ไข่เค็มสมุนไพรใบเตย ซึ่งมีการนำใบเตยมาใช้เป็นส่วนประกอบในการสร้างกลิ่นหอมและเอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ โดยใช้ไข่เป็ดเป็นวัตถุดิบหลัก ผ่านกระบวนการเตรียมและการถนอมอาหารตามภูมิปัญญาของกลุ่ม
ผลิตภัณฑ์สามารถนำไปประกอบอาหารหรือรับประทานได้หลายรูปแบบ และสามารถพัฒนาบรรจุภัณฑ์และรูปแบบผลิตภัณฑ์ให้เหมาะสมกับความต้องการของผู้บริโภค
2.3 วัสดุและอุปกรณ์
วัสดุและอุปกรณ์ที่ใช้ ได้แก่ ไข่เป็ด เกลือ ใบเตย น้ำ ภาชนะสำหรับเตรียมและหมักไข่ อุปกรณ์ทำความสะอาด อุปกรณ์ชั่งตวง และบรรจุภัณฑ์ ทั้งนี้ควรเลือกใช้วัสดุที่สะอาด ปลอดภัย และเหมาะสมกับการผลิตอาหาร

คุณค่าด้านการเรียนรู้
การเรียนรู้จากกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรบ้านชายวัดมีคุณค่าต่อผู้เรียนในหลายด้าน ดังนี้
3.1 ด้านความรู้
ผู้เรียนมีความรู้เกี่ยวกับการถนอมอาหาร การทำไข่เค็ม การใช้สมุนไพรในอาหาร การเลือกวัตถุดิบ การควบคุมคุณภาพ และการดูแลสุขอนามัยในการผลิตอาหาร
3.2 ด้านทักษะ
ผู้เรียนสามารถฝึกปฏิบัติจริงตั้งแต่การเตรียมวัตถุดิบ การเตรียมใบเตย การทำไข่เค็ม การจัดเก็บ การบรรจุผลิตภัณฑ์ รวมถึงการคำนวณต้นทุนและการกำหนดราคาจำหน่าย
3.3 ด้านอาชีพ
ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปใช้ในการประกอบอาชีพเสริม หรือพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อสร้างรายได้ให้แก่ตนเองและครอบครัว ตลอดจนสามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ของชุมชน
3.4 ด้านคุณธรรมและการทำงานร่วมกัน
การเรียนรู้จากกลุ่มส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความรับผิดชอบ มีความซื่อสัตย์ในการผลิตและจำหน่ายสินค้า มีวินัยในการทำงาน รู้จักการแบ่งหน้าที่ และสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้
3.5 ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น
ผู้เรียนได้เรียนรู้ภูมิปัญญาการถนอมอาหารจากประสบการณ์จริงของสมาชิกกลุ่ม และเกิดความตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรและภูมิปัญญาที่มีอยู่ในชุมชน

กิจกรรมการเรียนรู้เน้น การเรียนรู้จากประสบการณ์จริงและการลงมือปฏิบัติ โดยมีกระบวนการ ดังนี้
กิจกรรมที่ 1 ศึกษาประวัติและความเป็นมาของกลุ่ม
ผู้เรียนศึกษาเรื่องราวการก่อตั้งกลุ่ม วัตถุประสงค์ การดำเนินงาน ผลิตภัณฑ์ และบทบาทของกลุ่มที่มีต่อชุมชน
กิจกรรมที่ 2 เรียนรู้วัตถุดิบและอุปกรณ์
ผู้เรียนศึกษาชนิด คุณสมบัติ และวิธีการเลือกไข่เป็ด เกลือ ใบเตย รวมถึงอุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิต
กิจกรรมที่ 3 สาธิตการทำไข่เค็มสมุนไพรใบเตย
วิทยากรหรือสมาชิกกลุ่มสาธิตตั้งแต่การเตรียมไข่ การเตรียมใบเตย การเตรียมส่วนผสม การหมัก และการดูแลระหว่างกระบวนการผลิต
กิจกรรมที่ 4 ฝึกปฏิบัติจริง
ผู้เรียนแบ่งกลุ่มและลงมือทำไข่เค็มสมุนไพรใบเตยด้วยตนเอง โดยมีวิทยากรให้คำแนะนำและดูแลอย่างใกล้ชิด
กิจกรรมที่ 5 เรียนรู้การควบคุมคุณภาพ
ผู้เรียนร่วมกันสังเกตและประเมินคุณภาพของวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ พร้อมเรียนรู้หลักสุขอนามัยและความปลอดภัยในการผลิตอาหาร
กิจกรรมที่ 6 การบรรจุและการสร้างมูลค่าเพิ่ม
ผู้เรียนเรียนรู้การเลือกบรรจุภัณฑ์ การติดฉลาก การออกแบบผลิตภัณฑ์ และการนำเสนอสินค้าให้มีความน่าสนใจ
กิจกรรมที่ 7 การคำนวณต้นทุนและการตลาด
ผู้เรียนฝึกคำนวณต้นทุนการผลิต กำหนดราคาขาย วิเคราะห์กลุ่มผู้บริโภค และเรียนรู้ช่องทางการจำหน่ายทั้งแบบหน้าร้านและช่องทางออนไลน์
กิจกรรมที่ 8 สรุปและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ผู้เรียนและวิทยากรร่วมกันสรุปผลการเรียนรู้ ปัญหา อุปสรรค และแนวทางการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์

5.1 การอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรบ้านชายวัดมีบทบาทสำคัญในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาด้านการถนอมอาหาร โดยการรวบรวมองค์ความรู้จากประสบการณ์ของสมาชิก ถ่ายทอดให้แก่คนรุ่นใหม่ ผู้เรียน และประชาชนในชุมชน เพื่อให้ความรู้สามารถสืบทอดต่อไป
5.2 การถ่ายทอดองค์ความรู้
กลุ่มสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านการบรรยาย การสาธิต การฝึกปฏิบัติจริง และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ โดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติและเรียนรู้จากสถานการณ์จริง
5.3 การพัฒนาผลิตภัณฑ์
ควรมีการพัฒนาคุณภาพไข่เค็มอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการพัฒนาสูตร รูปแบบผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ ฉลาก และการนำเสนอสินค้าให้มีความเหมาะสมกับความต้องการของผู้บริโภค โดยยังคงเอกลักษณ์ของไข่เค็มสมุนไพรใบเตย
5.4 การพัฒนาด้านการตลาด
ส่งเสริมให้สมาชิกเรียนรู้การตลาดสมัยใหม่ การประชาสัมพันธ์สินค้า การใช้สื่อสังคมออนไลน์ และการสร้างช่องทางจำหน่ายที่หลากหลาย เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงผู้บริโภคและสร้างรายได้ให้แก่กลุ่ม
5.5 การพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้
กลุ่มสามารถพัฒนาให้เป็น แหล่งเรียนรู้ด้านอาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น สำหรับผู้เรียนของ ศกร.ระดับตำบลบางเป้า ประชาชน นักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจ โดยจัดทำสื่อการเรียนรู้ ใบความรู้ ใบงาน แบบทดสอบ และกิจกรรมฝึกปฏิบัติ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวันและต่อยอดเป็นอาชีพได้
สรุป
หลักสูตร “การทำไข่เค็มสมุนไพรใบเตย กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรบ้านชายวัด” เป็นหลักสูตรที่เชื่อมโยง ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการเรียนรู้เพื่อการประกอบอาชีพ ผู้เรียนได้รับทั้งความรู้ ทักษะ และประสบการณ์จากการลงมือปฏิบัติจริง สามารถนำความรู้ไปใช้ในการดำรงชีวิต สร้างรายได้ และต่อยอดผลิตภัณฑ์ชุมชน ขณะเดียวกันยังช่วยส่งเสริมการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นและสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนอย่างต่อเนื่อง