หน่วยที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับยาหนม
ความเป็นมาและความสำคัญของยาหนม
ความสำคัญของยาหนมต่อวิถีชีวิตและชุมชน
ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการทำยาหนม
คุณค่าและเอกลักษณ์ของยาหนมบ้านควนหนองกก

หน่วยที่ 2 วัตถุดิบและอุปกรณ์
วัตถุดิบที่ใช้ในการทำยาหนม
การเลือกวัตถุดิบที่มีคุณภาพ
การเตรียมและการจัดเก็บวัตถุดิบ
อุปกรณ์และเครื่องมือที่ใช้
การดูแลรักษาอุปกรณ์

หน่วยที่ 3 ขั้นตอนและวิธีการทำยาหนม
การเตรียมวัตถุดิบ
การเตรียมส่วนผสม
ขั้นตอนการผสมและการกวน
เทคนิคการควบคุมความร้อนและระยะเวลา
การสังเกตลักษณะของยาหนมที่ได้คุณภาพ
การขึ้นรูปและการพักผลิตภัณฑ์

หน่วยที่ 4 สุขอนามัยและความปลอดภัย
หลักสุขาภิบาลอาหาร
การรักษาความสะอาดของผู้ประกอบอาหาร
การทำความสะอาดอุปกรณ์และพื้นที่ผลิต
การป้องกันการปนเปื้อน
การจัดเก็บผลิตภัณฑ์อย่างเหมาะสม

หน่วยที่ 5 การบรรจุภัณฑ์และการเพิ่มมูลค่า
รูปแบบบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม
การบรรจุและการเก็บรักษา
การออกแบบฉลากสินค้า
การสร้างเอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ชุมชน
การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์

หน่วยที่ 6 การคำนวณต้นทุนและการกำหนดราคา
การคำนวณต้นทุนวัตถุดิบ
ค่าแรงและค่าใช้จ่ายในการผลิต
การคำนวณต้นทุนต่อหน่วย
การกำหนดราคาขาย
การคำนวณกำไร–ขาดทุนเบื้องต้น

หน่วยที่ 7 การตลาดและการจำหน่าย
การวิเคราะห์กลุ่มลูกค้า
ช่องทางการจำหน่ายสินค้า
การประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์
การขายผ่านสื่อออนไลน์
การสร้างแบรนด์และเรื่องราวของผลิตภัณฑ์
การพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับความต้องการของตลาด

หน่วยที่ 8 การฝึกปฏิบัติและการพัฒนาต่อยอด
ฝึกปฏิบัติการทำยาหนมตามขั้นตอน
ตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์
ทดลองบรรจุภัณฑ์และกำหนดราคาจำหน่าย
สรุปผลการฝึกปฏิบัติ
แนวทางการนำความรู้ไปประกอบอาชีพและสร้างรายได้
การอนุรักษ์และถ่ายทอดภูมิปัญญาการทำยาหนมสู่คนรุ่นต่อไป

ผลที่คาดว่าจะได้รับ: ผู้เรียนสามารถทำยาหนมได้อย่างถูกต้อง มีความรู้ด้านสุขอนามัย สามารถคำนวณต้นทุนและกำหนดราคาจำหน่าย รวมถึงสามารถนำความรู้ไปประกอบอาชีพหรือสร้างรายได้เสริม และมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนบ้านควนหนองกกได้

เรื่อง ลักษณะทางกายภาพของยาหนม
ยาหนมเป็นขนมพื้นบ้านที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของท้องถิ่น ลักษณะทางกายภาพของยาหนมที่ดีขึ้นอยู่กับชนิดและสัดส่วนของวัตถุดิบ ขั้นตอนการเตรียม การผสม การกวน และการควบคุมความร้อน โดยมีรายละเอียดดังนี้
1. สี
ยาหนมมีสีตามลักษณะของวัตถุดิบและกระบวนการปรุง โดยอาจมีสีอ่อนจนถึงสีน้ำตาล ทั้งนี้สีควรมีความสม่ำเสมอและเหมาะสมกับลักษณะของผลิตภัณฑ์
2. รูปร่างและขนาด
ยาหนมสามารถจัดทำเป็นชิ้นหรือรูปทรงตามวิธีการขึ้นรูปของผู้ผลิต ควรมีรูปร่างและขนาดใกล้เคียงกัน เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีความสวยงาม สะดวกต่อการบรรจุและการจำหน่าย
3. เนื้อสัมผัส
เนื้อยาหนมควรมีความเหนียวนุ่ม จับตัวเป็นเนื้อเดียวกัน สามารถคงรูปได้ ไม่เหลวหรือแข็งจนเกินไป และมีลักษณะเหมาะสมกับสูตรและวิธีการทำ
4. กลิ่น
มีกลิ่นหอมตามธรรมชาติของวัตถุดิบและส่วนผสมที่ใช้ ไม่มีกลิ่นผิดปกติ กลิ่นไหม้ หรือกลิ่นหืน
5. รสชาติ
มีรสชาติหวานและมันตามสูตรของยาหนม มีรสชาติกลมกล่อม ไม่หวานหรือเค็มจนเกินไป และไม่มีรสชาติผิดปกติ

6. ลักษณะผิวของผลิตภัณฑ์
ผิวของยาหนมควรมีลักษณะเรียบหรือสม่ำเสมอตามวิธีการขึ้นรูป ไม่มีสิ่งแปลกปลอม และไม่ปรากฏลักษณะที่แสดงถึงการเสื่อมคุณภาพ
7. คุณภาพของยาหนมที่พร้อมจำหน่าย
ยาหนมที่พร้อมจำหน่ายควรมีสี รูปร่าง ขนาด เนื้อสัมผัส กลิ่น และรสชาติที่เหมาะสม มีความสะอาด ปลอดภัย และบรรจุในภาชนะที่สะอาด เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์ สามารถเก็บรักษาและนำไปจำหน่ายได้อย่างเหมาะสม
กิจกรรมการเรียนรู้
ผู้เรียนศึกษาตัวอย่างยาหนม สังเกตและจำแนกลักษณะทางกายภาพ ได้แก่ สี รูปร่าง ขนาด เนื้อสัมผัส กลิ่น และรสชาติ จากนั้นร่วมอภิปรายถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อลักษณะของผลิตภัณฑ์ และฝึกปฏิบัติการตรวจสอบคุณภาพยาหนมเบื้องต้น
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
ผู้เรียนสามารถอธิบายลักษณะทางกายภาพของยาหนมได้ สามารถสังเกตและประเมินคุณภาพเบื้องต้นของยาหนม และสามารถนำความรู้ไปใช้ในการผลิตยาหนมให้มีคุณภาพ สวยงาม และเหมาะสมต่อการจำหน่าย

เรื่อง คุณค่าด้านการเรียนรู้จากการทำยาหนม
การทำยาหนมไม่ได้เป็นเพียงการเรียนรู้วิธีการทำขนมเท่านั้น แต่เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงระหว่าง ภูมิปัญญาท้องถิ่น ทักษะอาชีพ การใช้ทรัพยากรในชุมชน และการสร้างรายได้ ผู้เรียนสามารถเรียนรู้จากประสบการณ์จริงของผู้มีภูมิปัญญาในชุมชน และนำความรู้มาประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพ

การเรียนรู้การทำยาหนมช่วยให้ผู้เรียนเกิดทักษะการปฏิบัติจริง รู้จักการวางแผน การเตรียมวัตถุดิบ การใช้เครื่องมืออย่างเหมาะสม การควบคุมขั้นตอนการผลิต และการตรวจสอบคุณภาพของผลิตภัณฑ์ นอกจากนี้ยังได้เรียนรู้เรื่องการคำนวณต้นทุน การกำหนดราคาขาย การบรรจุภัณฑ์ และการตลาด ซึ่งสามารถนำไปต่อยอดเป็นอาชีพหรือสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัวได้ ในด้านสังคมและวัฒนธรรม การทำยาหนมเป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดองค์ความรู้จากผู้สูงอายุหรือผู้มีประสบการณ์ไปสู่เด็ก เยาวชน และประชาชนในชุมชน ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างคนในชุมชน อีกทั้งยังช่วยรักษาเอกลักษณ์และภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่
ดังนั้น คุณค่าด้านการเรียนรู้ของหลักสูตรการทำยาหนม จึงครอบคลุมทั้งความรู้ ทักษะอาชีพ การคิดวิเคราะห์ การทำงานร่วมกัน การสร้างรายได้ และการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาตนเอง ครอบครัว และชุมชนได้อย่างยั่งยืน

1. กิจกรรมศึกษาความเป็นมาและภูมิปัญญาท้องถิ่น
ผู้เรียนศึกษาประวัติความเป็นมาของยาหนมและความสำคัญต่อชุมชน
วิทยากรบอกเล่าประสบการณ์และภูมิปัญญาในการทำยาหนม
ผู้เรียนร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณค่าของยาหนมในด้านอาชีพและวัฒนธรรม
ร่วมอภิปรายแนวทางการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น

2. กิจกรรมศึกษาวัตถุดิบและอุปกรณ์
ผู้เรียนสำรวจและเรียนรู้ชนิดของวัตถุดิบที่ใช้ในการทำยาหนม
ฝึกเลือกวัตถุดิบที่มีคุณภาพและเหมาะสม
ศึกษาอุปกรณ์และเครื่องมือที่ใช้ในการผลิต
ฝึกเตรียมวัตถุดิบและอุปกรณ์ให้พร้อมก่อนการผลิต

3. กิจกรรมสาธิตการทำยาหนม
วิทยากรสาธิตขั้นตอนการทำยาหนมตั้งแต่ต้นจนจบ
ผู้เรียนสังเกตขั้นตอนและเทคนิคการทำอย่างละเอียด
ผู้เรียนซักถามข้อสงสัยเกี่ยวกับวิธีการทำ
ผู้เรียนบันทึกขั้นตอนและเคล็ดลับสำคัญจากการสาธิต

4. กิจกรรมฝึกปฏิบัติการทำยาหนม
ผู้เรียนแบ่งกลุ่มและเตรียมวัตถุดิบตามสูตร
ฝึกปฏิบัติการผสมและการกวนตามขั้นตอน
ฝึกควบคุมความร้อนและสังเกตการเปลี่ยนแปลงของเนื้อขนม
ฝึกขึ้นรูปและจัดเตรียมผลิตภัณฑ์
วิทยากรให้คำแนะนำและแก้ไขข้อผิดพลาดระหว่างการปฏิบัติ

5. กิจกรรมตรวจสอบและประเมินคุณภาพ
ผู้เรียนร่วมกันตรวจสอบผลิตภัณฑ์ที่ทำขึ้น โดยพิจารณา
สี
รูปร่างและขนาด
เนื้อสัมผัส
กลิ่น
รสชาติ
ความสะอาดและความเหมาะสมของผลิตภัณฑ์
จากนั้นร่วมกันอภิปรายถึงปัญหา สาเหตุ และแนวทางปรับปรุงคุณภาพของยาหนม

6. กิจกรรมด้านการบรรจุภัณฑ์และการเพิ่มมูลค่า
ผู้เรียนศึกษารูปแบบบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม
ฝึกบรรจุและจัดเรียงผลิตภัณฑ์
ออกแบบแนวคิดฉลากหรือเอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์
ร่วมเสนอแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความน่าสนใจและเพิ่มมูลค่า

7. กิจกรรมการคำนวณต้นทุนและกำหนดราคาจำหน่าย
ผู้เรียนรวบรวมค่าใช้จ่ายในการผลิต
ฝึกคำนวณต้นทุนวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์
ฝึกคำนวณต้นทุนต่อหน่วย
ทดลองกำหนดราคาจำหน่ายให้เหมาะสม
วิเคราะห์กำไรและแนวทางลดต้นทุนโดยไม่ลดคุณภาพผลิตภัณฑ์
8. กิจกรรมการตลาดและการจำหน่าย
ผู้เรียนศึกษากลุ่มลูกค้าและความต้องการของตลาด
ร่วมกันวางแผนช่องทางการจำหน่าย
ฝึกจัดทำข้อความประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์
เรียนรู้การนำสื่อออนไลน์มาใช้ในการประชาสัมพันธ์
ทดลองนำเสนอผลิตภัณฑ์และจำลองการจำหน่าย

9. กิจกรรมสรุปผลและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ผู้เรียนร่วมกันสรุปความรู้และทักษะที่ได้รับ
นำเสนอผลงานของแต่ละกลุ่ม
แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ปัญหา และแนวทางแก้ไข
ประเมินตนเองและประเมินการทำงานร่วมกับผู้อื่น
ร่วมเสนอแนวทางการนำความรู้ไปประกอบอาชีพหรือสร้างรายได้

10. กิจกรรมอนุรักษ์และถ่ายทอดภูมิปัญญา
ผู้เรียนร่วมกันจัดทำองค์ความรู้เกี่ยวกับการทำยาหนม เช่น ขั้นตอนการทำ สูตรหรือเทคนิคที่ได้รับจากวิทยากร และแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อใช้เป็นแหล่งเรียนรู้และถ่ายทอดให้แก่สมาชิกในชุมชน เด็ก เยาวชน และผู้สนใจต่อไป

ผลที่คาดว่าจะได้รับจากกิจกรรมการเรียนรู้
ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะในการทำยาหนม สามารถปฏิบัติได้จริง มีความรู้ด้านสุขอนามัย การบรรจุภัณฑ์ การคำนวณต้นทุนและการตลาด สามารถนำความรู้ไปประกอบอาชีพหรือสร้างรายได้เสริม ตลอดจนเกิดความภาคภูมิใจและมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ สืบสาน และถ่ายทอดภูมิปัญญาการทำยาหนมของชุมชนบ้านควนหนองกกให้คงอยู่ต่อไป

1. การอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น
รวบรวมและบันทึกองค์ความรู้เกี่ยวกับประวัติ ความเป็นมา สูตร และขั้นตอนการทำยาหนมจากผู้รู้ในชุมชน
ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุหรือผู้มีประสบการณ์มีส่วนร่วมเป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้
ถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่เด็ก เยาวชน สมาชิกกลุ่ม และประชาชนในชุมชน
ส่งเสริมให้มีการฝึกปฏิบัติจริง เพื่อให้ผู้เรียนสามารถสืบทอดกระบวนการทำยาหนมได้
สร้างความตระหนักถึงคุณค่าของยาหนมในฐานะภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ของชุมชน
2. การพัฒนาหลักสูตร
ทบทวนเนื้อหาหลักสูตรให้เหมาะสมกับผู้เรียนและบริบทของชุมชน
เพิ่มเนื้อหาด้านสุขอนามัยและความปลอดภัยในการผลิตอาหาร
พัฒนาทักษะการผลิตให้สามารถทำผลิตภัณฑ์ได้อย่างมีคุณภาพและสม่ำเสมอ
เพิ่มองค์ความรู้ด้านการคำนวณต้นทุน การกำหนดราคา และการบริหารจัดการกลุ่ม
ส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการตลาดและการจำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์
3. การพัฒนาผลิตภัณฑ์
พัฒนารูปแบบ ขนาด และบรรจุภัณฑ์ให้มีความเหมาะสมและน่าสนใจ
พัฒนาฉลากและเอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ให้สะท้อนอัตลักษณ์ของบ้านควนหนองกก
ทดลองปรับปรุงรูปแบบผลิตภัณฑ์โดยยังคงเอกลักษณ์และรสชาติของยาหนมแบบดั้งเดิม
ศึกษาความต้องการของผู้บริโภคเพื่อนำมาปรับปรุงผลิตภัณฑ์
ส่งเสริมการใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นเพื่อเพิ่มคุณค่าและมูลค่าให้กับทรัพยากรชุมชน
4. การพัฒนาแหล่งเรียนรู้
จัดให้กลุ่มทำขนมบ้านควนหนองกกเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการทำยาหนม เปิดโอกาสให้สมาชิก นักเรียน นักศึกษา เยาวชน และประชาชนที่สนใจเข้ามาศึกษาและฝึกปฏิบัติจริง รวมทั้งจัดทำสื่อการเรียนรู้ เช่น เอกสาร คู่มือ ภาพถ่าย หรือสื่อดิจิทัล เพื่อให้สามารถเรียนรู้และทบทวนได้อย่างต่อเนื่อง
5. การติดตามและปรับปรุงหลักสูตร

มีการประเมินผลการจัดการเรียนรู้จากผู้เรียน วิทยากร และผู้เกี่ยวข้อง เพื่อนำข้อเสนอแนะ ปัญหา และความต้องการของชุมชนมาปรับปรุงเนื้อหา กิจกรรม และวิธีการจัดการเรียนรู้ให้มีความเหมาะสมและทันสมัยอยู่เสมอ
แนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน
การอนุรักษ์และพัฒนาหลักสูตรการทำยาหนมควรดำเนินการควบคู่กัน โดย รักษาองค์ความรู้และเอกลักษณ์ดั้งเดิม พร้อมนำความรู้และเทคโนโลยีสมัยใหม่มาช่วยพัฒนาผลิตภัณฑ์และการตลาด เพื่อให้ภูมิปัญญาการทำยาหนมสามารถดำรงอยู่ สร้างคุณค่าทางวัฒนธรรม สร้างอาชีพและรายได้ และเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนบ้านควนหนองกกในระยะยาว