บทเรียนที่ 1 ความเป็นมาและความสำคัญของวัดควนนาแค
1 ที่ตั้งและสภาพแวดล้อมของวัดควนนาแค
2 ความสำคัญของวัดที่มีต่อชุมชนตำบลบ้านควน
3 บทบาทของวัดในด้านพระพุทธศาสนาและการเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน
4 วัดกับความสัมพันธ์ระหว่าง บ้าน วัด และชุมชน
5 การใช้วัดเป็นแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น
บทเรียนที่ 2 วัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่นวัดควนนาแค
1 ความหมายของวัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่น
2 ประเพณี ให้ทานไฟ
3 ความเป็นมาและความสำคัญของประเพณีให้ทานไฟ
4 ขั้นตอนการจัดกิจกรรมให้ทานไฟ
5 อาหารและขนมพื้นบ้านที่ใช้ในประเพณี
6 ประเพณีลากพระและกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา
7วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาที่ชุมชนร่วมกันจัดกิจกรรม
บทเรียนที่ 3 ภูมิปัญญาท้องถิ่นและอาหารพื้นบ้าน
1 ความหมายและความสำคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่น
2 ภูมิปัญญาด้านอาหารและขนมพื้นบ้าน
3 วัตถุดิบที่หาได้ในท้องถิ่น
4 วิธีการทำขนมพื้นบ้านในประเพณีให้ทานไฟ
5 การถ่ายทอดความรู้จากผู้สูงอายุและปราชญ์ชุมชนสู่เยาวชน
6 คุณค่าของอาหารพื้นบ้านในด้านวัฒนธรรมและเศรษฐกิจชุมชน
7 แนวทางอนุรักษ์ภูมิปัญญาอาหารพื้นบ้าน
บทเรียนที่ 4 เรียนรู้จากกิจกรรมและแหล่งเรียนรู้จริง
1 การสำรวจพื้นที่และแหล่งเรียนรู้ภายในวัด
2 การเรียนรู้จากพระสงฆ์ ผู้นำชุมชน ผู้สูงอายุ และปราชญ์ท้องถิ่น
3 การสัมภาษณ์ผู้รู้เกี่ยวกับประวัติและประเพณีของวัด
4 การสังเกตและบันทึกกิจกรรมทางวัฒนธรรม
5 การมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา
6 การฝึกปฏิบัติทำอาหารหรือขนมพื้นบ้าน
7 การจัดทำสื่อหรือบันทึกองค์ความรู้ท้องถิ่น
8 กิจกรรมการเรียนรู้ที่แนะนำ
9 ศึกษาข้อมูลวัดควนนาแค
10 เยี่ยมชมแหล่งเรียนรู้
11 สัมภาษณ์ผู้รู้ในชุมชน
11 ทดลองทำขนมพื้นบ้าน
12 สรุปและนำเสนอองค์ความรู้ที่ได้รับ
บทเรียนที่ 5 การอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่น
1 ความสำคัญของการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น
2 การมีส่วนร่วมของเยาวชนและประชาชน
3 แนวทางการสืบทอดประเพณีให้ทานไฟ
4 การอนุรักษ์อาหารและขนมพื้นบ้าน
5 การจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์วัฒนธรรมชุมชน
6 การใช้เทคโนโลยีเพื่อเผยแพร่วัฒนธรรมท้องถิ่น
7 การสร้างจิตสำนึกรักบ้านเกิด
8 การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นไปต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์และกิจกรรมสร้างรายได้
การจัดกิจกรรมของวัดควนนาแคในปัจจุบันยังเน้นการให้เยาวชนและประชาชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่น รวมทั้งร่วมกันรักษาภูมิปัญญาให้คงอยู่ต่อไป

1 ที่ตั้งและสภาพพื้นที่
วัดตั้งอยู่ในพื้นที่ชุมชนตำบลบ้านควน รายล้อมด้วยพื้นที่บ้านเรือนและพื้นที่เกษตรกรรมของชุมชน จึงมีลักษณะเป็นวัดที่อยู่ใกล้ชิดกับวิถีชีวิตของประชาชน
2 ลักษณะพื้นที่วัด
ภายในบริเวณวัดมีพื้นที่สำหรับประกอบศาสนกิจและกิจกรรมของชุมชน โดยมีอาคารและพื้นที่อเนกประสงค์ที่สามารถรองรับการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ของประชาชน เช่น กิจกรรมทางศาสนา การอบรม และกิจกรรมด้านวัฒนธรรม
3 พื้นที่สีเขียวและต้นไม้
บริเวณวัดมีพื้นที่ปลูกต้นไม้และสวนป่า โดยมีข้อมูลการขึ้นทะเบียนสวนป่าของวัดในพื้นที่หมู่ที่ 5 ตำบลบ้านควน เนื้อที่ 2 ไร่ และพบการปลูก ต้นยางนา จำนวน 400 ต้น ซึ่งช่วยสร้างความร่มรื่นและเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านธรรมชาติในชุมชน
4 สิ่งอำนวยความสะดวก
วัดมีศาลาการเปรียญและอาคารอเนกประสงค์สำหรับรองรับกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชน นอกจากนี้ยังถูกกำหนดให้เป็นหนึ่งในสถานที่รองรับประชาชนในกรณีเกิดอุทกภัย โดยมีข้อมูลว่าสามารถรองรับผู้อพยพได้ประมาณ 80 คน
5 ความเหมาะสมในการเป็นแหล่งเรียนรู้
ด้วยองค์ประกอบทั้งด้านพื้นที่ อาคาร ศาสนสถาน พื้นที่สีเขียว และกิจกรรมชุมชน วัดควนนาแคจึงมีศักยภาพในการใช้เป็น แหล่งเรียนรู้วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเฉพาะการเรียนรู้ประเพณีของชาวใต้ เช่น ประเพณีให้ทานไฟ ประเพณีลากพระ และกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา ซึ่งมีการจัดกิจกรรม ณ วัดอย่างต่อเนื่อง

คุณค่าด้านการเรียนรู้ของวัดควนนาแค จังหวัดตรัง
วัดควนนาแคมีคุณค่าในฐานะแหล่งเรียนรู้ของชุมชน เพราะเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยง พระพุทธศาสนา วัฒนธรรม ประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวิถีชีวิตของคนในชุมชน สามารถนำมาใช้จัดการเรียนรู้ได้ทั้งในระบบการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยมีคุณค่าที่สำคัญ ดังนี้
1 ด้านพระพุทธศาสนาและคุณธรรม
ผู้เรียนสามารถเรียนรู้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา การทำบุญ การปฏิบัติศาสนกิจ และการนำหลักธรรมมาใช้ในการดำเนินชีวิต เช่น ความมีวินัย ความรับผิดชอบ ความกตัญญู และการอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุข
2 ด้านประวัติศาสตร์และความเป็นมาของชุมชน
วัดเป็นแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของวัดและชุมชนบ้านควน ทำให้ผู้เรียนได้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับการดำรงชีวิตของคนในท้องถิ่น และเกิดความภาคภูมิใจในท้องถิ่นของตนเอง
3 ด้านวัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่น
สามารถเรียนรู้ประเพณีและกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาที่สืบทอดในชุมชน เช่น ประเพณีลากพระ ประเพณีให้ทานไฟ และกิจกรรมทำบุญในวันสำคัญทางศาสนา ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าของการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น
4 ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น
วัดสามารถเป็นพื้นที่รวบรวมและถ่ายทอดความรู้จากผู้รู้หรือปราชญ์ชาวบ้าน เช่น งานช่าง ศิลปวัฒนธรรม การประกอบอาหารพื้นถิ่น และภูมิปัญญาที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนในชุมชน
5 ด้านธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
พื้นที่สีเขียวและต้นไม้ภายในบริเวณวัดสามารถนำมาใช้เป็นแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติ การอนุรักษ์ทรัพยากร การปลูกต้นไม้ และการดูแลสิ่งแวดล้อม ทำให้ผู้เรียนเกิดจิตสำนึกในการรักษาทรัพยากรของชุมชน
ุ6 ด้านการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง
ผู้เรียนสามารถเข้ามาศึกษา สำรวจ สัมภาษณ์พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน หรือผู้รู้ในท้องถิ่น และร่วมกิจกรรมจริง ทำให้เกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง ไม่จำกัดเฉพาะการเรียนในห้องเรียนึ7ด้านการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชน
วัดเป็นพื้นที่ที่คนในชุมชนสามารถมาพบปะ ทำกิจกรรม และร่วมกันอนุรักษ์วัฒนธรรม จึงช่วยสร้างความสามัคคีและการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน
7 ด้านการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชน
วัดเป็นพื้นที่ที่คนในชุมชนสามารถมาพบปะ ทำกิจกรรม และร่วมกันอนุรักษ์วัฒนธรรม จึงช่วยสร้างความสามัคคีและการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน

1. กิจกรรมประเพณีให้ทานไฟ
เป็นกิจกรรมเด่นของวัดควนนาแค จัดในช่วงวันมาฆบูชา ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ความเป็นมาและความหมายของประเพณี การก่อไฟ การทำอาหารและขนมพื้นบ้านร้อน ๆ เพื่อถวายพระภิกษุและสามเณร รวมถึงเรียนรู้การช่วยเหลือเกื้อกูลและความสามัคคีของคนในชุมชน โดยในปี 2569 มีการจัดกิจกรรม ณ วัดควนนาแคเมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2569
2. กิจกรรมเรียนรู้ขนมและอาหารพื้นบ้าน
ผู้เรียนสามารถเรียนรู้การทำขนมพื้นบ้านที่ใช้ในประเพณีให้ทานไฟ เช่น ขนมครก ขนมเบื้อง ขนมโค ขนมจู่จุน ข้าวเกรียบปากหม้อ และอาหารพื้นบ้านอื่น ๆ เป็นการเรียนรู้ภูมิปัญญาจากผู้สูงอายุและคนในชุมชน
3. กิจกรรมประเพณีลากพระ/ลากเรือพระ
วัดควนนาแคเป็นสถานที่จัดกิจกรรมสืบสานประเพณีลากพระ ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้เรียนศึกษาเรื่องความเชื่อทางพระพุทธศาสนา การจัดทำเรือพระ การตกแต่งเรือพระ และการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน
4. กิจกรรมสมโภชเทียนพรรษา
ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ความสำคัญของวันเข้าพรรษา การถวายเทียนพรรษา ขั้นตอนการประกอบพิธี และคุณค่าของการสืบทอดประเพณีทางพระพุทธศาสนา โดยมีการจัดกิจกรรมสมโภชเทียนพรรษาที่วัดควนนาแคเป็นประจำ
5. กิจกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
จัดกิจกรรมทำบุญ ตักบาตร ฟังธรรม เวียนเทียน และปฏิบัติธรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจหลักธรรมและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ โดยกิจกรรมวันมาฆบูชาปี 2569 มีทั้งการฟังธรรมและเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ
6. กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรม
วัดเป็นสถานที่จัดกิจกรรมอบรมคุณธรรมจริยธรรม เช่น โครงการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมแก่สภาเด็กและเยาวชนตำบลบ้านควน ซึ่งจัดขึ้น ณ วัดควนนาแค ผู้เรียนสามารถฝึกเรื่องความรับผิดชอบ ความมีน้ำใจ ความกตัญญู และการอยู่ร่วมกันในสังคม
7. กิจกรรมเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น
สามารถเชิญปราชญ์ชาวบ้าน ผู้สูงอายุ พระสงฆ์ และผู้มีความรู้ในชุมชนมาถ่ายทอดประสบการณ์เกี่ยวกับประเพณี อาหารพื้นบ้าน งานศิลปวัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชาวบ้านควน
8. กิจกรรมจิตอาสาและการพัฒนาวัด
ผู้เรียนสามารถร่วมกันทำความสะอาดบริเวณวัด ดูแลพื้นที่ส่วนรวม ปลูกต้นไม้ และปรับปรุงภูมิทัศน์ เป็นการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติและสร้างจิตสำนึกในการดูแลสาธารณสมบัติ
9. กิจกรรมศึกษาค้นคว้าประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
ผู้เรียนสามารถสำรวจข้อมูลเกี่ยวกับประวัติวัด สถานที่สำคัญภายในวัด บุคคลสำคัญ ประเพณี และความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชน แล้วนำข้อมูลมาจัดทำเป็น สมุดเล่มเล็ก แผ่นพับ นิทรรศการ หรือสื่อดิจิทัล
10. กิจกรรมเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน
เป็นการเปิดโอกาสให้ วัด–ชุมชน–สถานศึกษา–องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ร่วมกันจัดกิจกรรม ทำให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากบุคคลและสถานการณ์จริง และเกิดความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมของท้องถิ่น

1 อนุรักษ์ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น
ส่งเสริมการจัดประเพณีสำคัญ เช่น ประเพณีให้ทานไฟ ประเพณีลากพระ และประเพณีสมโภชเทียนพรรษา เพื่อให้เยาวชนและประชาชนได้เรียนรู้และร่วมสืบทอดภูมิปัญญาของท้องถิ่น
2 อนุรักษ์ประเพณีให้ทานไฟ
วัดควนนาแคยังจัดกิจกรรมให้ทานไฟอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2569 มีการจัดพิธีให้ทานไฟในช่วงเช้ามืด มีการก่อกองไฟ ทำขนมและอาหารพื้นบ้านถวายพระสงฆ์ ตลอดจนฟังธรรมและเวียนเทียน กิจกรรมดังกล่าวช่วยรักษารากเหง้าทางวัฒนธรรมของชาวใต้ให้คงอยู่
3 พัฒนาพื้นที่และภูมิทัศน์ของวัด
ส่งเสริมกิจกรรมจิตอาสาทำความสะอาด พัฒนาสภาพแวดล้อม ดูแลอาคารสถานที่ และปรับปรุงภูมิทัศน์ให้มีความสะอาด ร่มรื่น และเหมาะสมต่อการประกอบศาสนกิจและการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยมีการจัดกิจกรรมจิตอาสา “เราทำดีด้วยหัวใจ พัฒนาวัดควนนาแค” มาแล้ว
4 พัฒนาวัดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน
ควรจัดทำฐานการเรียนรู้เกี่ยวกับประวัติวัด พระพุทธศาสนา ประเพณีท้องถิ่น อาหารพื้นบ้าน ภูมิปัญญาชุมชน และบุคคลสำคัญ เพื่อให้เด็ก เยาวชน และประชาชนสามารถเข้ามาศึกษาจากสถานที่จริง
5 ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน
เปิดโอกาสให้ประชาชน ผู้นำชุมชน ผู้สูงอายุ ปราชญ์ชาวบ้าน สถานศึกษา และหน่วยงานท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลและพัฒนาวัด ซึ่งสอดคล้องกับรูปแบบการทำงานร่วมกันระหว่าง อบต.บ้านควน สภาวัฒนธรรม และชุมชนในการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรม
ุ6 อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมภายในวัด
ส่งเสริมการปลูกต้นไม้ การจัดพื้นที่สีเขียว การคัดแยกขยะ ลดการใช้วัสดุที่ก่อให้เกิดขยะ และรักษาความสะอาดบริเวณวัด เพื่อให้เป็นสถานที่ที่สะอาดและเหมาะกับการเรียนรู้
7 พัฒนาสื่อการเรียนรู้และประชาสัมพันธ์
จัดทำป้ายความรู้ แผ่นพับ QR Code สื่อออนไลน์ และนิทรรศการเกี่ยวกับประวัติและวัฒนธรรมของวัด เพื่อให้ประชาชนและผู้เรียนสามารถเข้าถึงข้อมูลได้สะดวก