แหล่งเรียนรู้: พิพิธภัณฑ์บ้านพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี (คอซิมบี๊ ณ ระนอง)
ความเป็นมา
จังหวัดตรังมีประวัติศาสตร์และมรดกทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่า โดยเฉพาะอำเภอกันตังซึ่งมีความสำคัญต่อพัฒนาการทางเศรษฐกิจ สังคม และการคมนาคมของจังหวัดตรังในอดีต หนึ่งในบุคคลสำคัญที่มีบทบาทต่อการพัฒนาท้องถิ่น คือ พระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี (คอซิมบี๊ ณ ระนอง) อดีตเจ้าเมืองตรัง ผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเมือง การส่งเสริมการปลูกยางพารา การคมนาคม การค้า และการบริหารราชการ
พิพิธภัณฑ์บ้านพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี เดิมเป็นจวนเจ้าเมืองหรือบ้านพักของพระยารัษฎานุประดิษฐ์ฯ ปัจจุบันเป็นแหล่งเรียนรู้ที่จัดแสดงห้องนอน ห้องรับแขก ห้องทำงาน ภาพถ่ายโบราณ เครื่องใช้ และสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและผลงานของท่าน ทำให้ผู้เข้าชมสามารถเรียนรู้ประวัติศาสตร์ผ่านสถานที่และวัตถุจริงได้อย่างเป็นรูปธรรม
แหล่งเรียนรู้ดังกล่าวยังมีคุณค่าในด้านการอนุรักษ์บ้านประวัติศาสตร์และการเรียนรู้บุคคลสำคัญของท้องถิ่น จึงสามารถนำมาใช้เป็นฐานในการจัดการเรียนรู้ให้ประชาชนเกิดความรู้ ความเข้าใจ และความภาคภูมิใจในประวัติศาสตร์ของชุมชน รวมทั้งตระหนักถึงความสำคัญของการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม
ดั งนั้น ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอกันตัง จึงจัดทำหลักสูตรการอบรมประชาชน เรื่อง “เรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นผ่านแหล่งเรียนรู้บ้านพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี” จำนวน 6 ชั่วโมง เพื่อให้ประชาชนได้เรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและจากประสบการณ์จริง ผ่านการศึกษาข้อมูล การเยี่ยมชมแหล่งเรียนรู้ การสังเกต การซักถาม การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการอนุรักษ์และเผยแพร่ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
หลักการของหลักสูตร
หลักสูตรนี้มุ่งเน้นการจัดการเรียนรู้ที่ ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญและใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชนเป็นฐาน (Community-Based Learning) โดยให้ผู้เข้ารับการอบรมเรียนรู้จากประสบการณ์จริง ผ่านการศึกษาและสำรวจพิพิธภัณฑ์บ้านพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี
หลักการสำคัญของหลักสูตร ประกอบด้วย
1. หลักการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง ให้ผู้เข้ารับการอบรมได้เรียนรู้จากสถานที่ วัตถุ สิ่งของ เอกสาร ภาพถ่าย และเรื่องราวที่มีอยู่จริงในแหล่งเรียนรู้
2. หลักการเรียนรู้ตลอดชีวิต ส่งเสริมให้ประชาชนสามารถเรียนรู้ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมได้อย่างต่อเนื่อง และนำความรู้ไปใช้ในการดำเนินชีวิต
3. หลักการเรียนรู้จากท้องถิ่น ใช้ประวัติศาสตร์ บุคคลสำคัญ สถานที่ และภูมิปัญญาในพื้นที่เป็นฐานในการสร้างองค์ความรู้
4. หลักการมีส่วนร่วม เปิดโอกาสให้ผู้เรียนซักถาม แสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ทำงานกลุ่ม และร่วมกันสรุปองค์ความรู้
5. หลักการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม สร้างความตระหนักถึงคุณค่าของแหล่งประวัติศาสตร์และส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และเผยแพร่
6. หลักการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปถ่ายทอดให้สมาชิกในครอบครัว ชุมชน เยาวชน และบุคคลอื่น ๆ รวมทั้งประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมการเรียนรู้และการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ในท้องถิ่น
จุดมุ่งหมาย
หลักสูตรนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรม
1. มีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี
2. มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับความเป็นมาและความสำคัญของพิพิธภัณฑ์บ้านพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี
3. สามารถเรียนรู้และสืบค้นข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้จริงได้
4. สามารถเชื่อมโยงบทบาทของพระยารัษฎานุประดิษฐ์ฯ กับการพัฒนาเมืองกันตัง จังหวัดตรัง และภาคใต้ได้
5. มีทักษะในการสังเกต การตั้งคำถาม การวิเคราะห์ การสรุป และการถ่ายทอดองค์ความรู้
6. เกิดความรัก ความภาคภูมิใจ และเห็นคุณค่าของประวัติศาสตร์และมรดกทางวัฒนธรรมในท้องถิ่น
7. มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์แหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
8. สามารถนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้และถ่ายทอดให้บุคคลอื่นในครอบครัวและชุมชนได้
กลุ่มเป้าหมาย
ประชาชนทั่วไปในพื้นที่อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง และประชาชนผู้สนใจเรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
โดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนที่มีความสนใจด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรม การอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม การท่องเที่ยวชุมชน และการเรียนรู้ตลอดชีวิตเข้าร่วมกิจกรรม
ระยะเวลา
- ภาคทฤษฎีและการเตรียมความรู้ 2 ชั่วโมง
- การเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้จริง 2 ชั่วโมง
- การวิเคราะห์ แลกเปลี่ยน และสรุปองค์ความรู้ 1 ชั่วโมง
- การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้และประเมินผล 1 ชั่วโมง
พิพิธภัณฑ์บ้านพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี (คอซิมบี๊ ณ ระนอง)