1
ลงทะเบียน
2
เนื้อหาบทเรียน
3
ทำแบบทดสอบ
4
ผลการทดสอบ

จักสานก้านจาก

แหล่งเรียนรู้: นางสุจินต์ ไข่ริน

รายละเอียดหลักสูตร

หลักสูตรการประกอบอาชีพ “จักสานก้านจาก” เป็นหลักสูตรที่มุ่งให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับความเป็นมา คุณค่า และภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการจักสานก้านจาก สามารถเลือกและเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ ตลอดจนเรียนรู้เทคนิคและขั้นตอนการจักสานพื้นฐาน การสร้างสรรค์ชิ้นงานจากก้านจาก และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความสวยงาม เหมาะสมกับการใช้งาน

ผู้เรียนได้เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง โดยนำก้านจากซึ่งเป็นวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นมาสร้างมูลค่าเพิ่มเป็นผลิตภัณฑ์จักสาน เช่น ตะกร้า ชะลอม และกระเป๋า รวมทั้งเรียนรู้การตรวจสอบและประเมินคุณภาพชิ้นงาน การพัฒนาผลิตภัณฑ์ และแนวทางการนำไปจำหน่าย เพื่อให้สามารถนำความรู้และทักษะไปประกอบอาชีพเสริม สร้างรายได้ และพึ่งพาตนเองได้

นอกจากนี้ หลักสูตรยังส่งเสริมให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าของทรัพยากรในท้องถิ่น ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดการสูญเปล่าและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ตลอดจนร่วมอนุรักษ์ สืบสาน และถ่ายทอดภูมิปัญญาการจักสานก้านจากให้คงอยู่และสามารถพัฒนาต่อยอดให้เหมาะสมกับบริบทและความต้องการของชุมชนต่อไป

จำนวนชั่วโมงเรียน
10.0 ชั่วโมง
เกณฑ์ผ่าน
60%
จำนวนบทเรียน
5 บท

ลงทะเบียนผู้เรียน

เนื้อหาบทเรียน

จักสานก้านจาก

ความคืบหน้า: 0/5 บท 0%

ชุมชนท้องถิ่นในพื้นที่ได้รวบรวมองค์ความรู้และภูมิปัญญาในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่รอบตัวมาอย่างยาวนาน หนึ่งในภูมิปัญญาที่สะท้อนถึงวิถีชีวิต ความคิดสร้างสรรค์ และความพอเพียงของคนในชุมชน คือ การทำเสวียนหม้อ ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของงานจักสานจากวัสดุธรรมชาติ โดยเฉพาะการนำ ใบจากและก้านจาก มาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน เสวียนหม้อไม่เพียงเป็นเครื่องใช้สำหรับรองรับหม้อดินเผาเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการถ่ายทอดความรู้จากรุ่นสู่รุ่น และเป็นรากฐานสำคัญของงานจักสานผลิตภัณฑ์รูปแบบต่าง ๆ ในเวลาต่อมา
จากอดีตจนถึงปัจจุบันคนในชุมชนมีอาชีพเกี่ยวข้องกับการปลูกและใช้ประโยชน์จากต้นจาก โดยเฉพาะการ ลอกใบจากเพื่อนำไปจำหน่ายให้กับผู้ประกอบอาชีพทำยาสูบ หลังจากการลอกใบแล้ว จะเหลือ ก้านจากและทางจาก ซึ่งมักถูกมองว่าเป็นวัสดุเหลือใช้ ไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้มากนัก บางส่วนถูกทิ้งหรือเผาทำลาย ส่งผลให้ทรัพยากรธรรมชาติที่มีคุณค่าถูกใช้ไปอย่างไม่คุ้มค่า ทั้งที่ก้านจากมีคุณสมบัติแข็งแรง ยืดหยุ่น และเหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับนำมาใช้ในงานจักสาน จากภูมิปัญญาการทำเสวียนหม้อซึ่งเป็นต้นแบบของการจักสาน ชาวบ้านจึงเริ่มพัฒนาและต่อยอดรูปแบบงานจักสานจากก้านจากและใบจาก ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องใช้และของใช้ในครัวเรือน เช่น ตะกร้า ชะลอม และกระเป๋า ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีความสวยงาม ใช้งานได้จริง และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การนำวัสดุเหลือใช้มาสร้างมูลค่าเพิ่ม ไม่เพียงช่วยลดขยะในชุมชน แต่ยังเป็นการสร้างรายได้เสริม และช่วยอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไป
ดังนั้น หลักสูตรจักสานก้านจากจึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาทักษะอาชีพให้แก่ประชาชนและผู้เรียน ทำให้สามารถนำความรู้และทักษะที่ได้รับไปประกอบอาชีพเสริมหรือพัฒนาเป็นอาชีพหลัก สร้างรายได้ให้กับตนเองและครอบครัว อีกทั้งยังช่วยส่งเสริมการรวมกลุ่มในชุมชน เกิดการเรียนรู้ร่วมกัน การแบ่งปันองค์ความรู้ และการพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ การส่งเสริมงานจักสานก้านจาก ยังช่วยสร้างโอกาสในการมีงานทำ ลดการว่างงาน และเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่และถ่ายทอดสู่คนรุ่นใหม่ อันนำไปสู่การพัฒนาอาชีพ และการยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนในระยะยาว
การจักสานก้านจากเป็นงานหัตถศิลป์พื้นบ้านที่เกิดจากภูมิปัญญาของคนในชุมชน โดยนำก้านจากซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของต้นจากมาใช้ประโยชน์ผ่านกระบวนการจักสานเป็นของใช้หรือของตกแต่ง ก้านจากเป็นวัสดุธรรมชาติที่มีความเหนียวและยืดหยุ่น เหมาะสำหรับนำมาประดิษฐ์เป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ การจักสานก้านจากมีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนในชุมชนมาอย่างยาวนาน และเป็นการถ่ายทอดองค์ความรู้จากคนรุ่นหนึ่งไปสู่คนอีกรุ่นหนึ่ง
ในอดีตชุมชนมีการนำวัสดุจากต้นจากมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะการทำเสวียนหม้อ ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นและรากฐานสำคัญของงานจักสานจากวัสดุธรรมชาติ ต่อมามีการนำใบจากและก้านจากมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบต่าง ๆ เช่น ตะกร้า ชะลอม และกระเป๋า ทำให้ก้านจากซึ่งอาจถูกมองว่าเป็นวัสดุเหลือใช้สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์และสร้างมูลค่าเพิ่มได้
ผู้เรียนจะได้เรียนรู้ความเป็นมาของงานจักสานก้านจาก ประเภทและคุณสมบัติของก้านจาก ประโยชน์ของก้านจาก ตลอดจนคุณค่าของงานจักสานในด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการนำความรู้ไปพัฒนาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์หรือสร้างรายได้ให้แก่ตนเอง ครอบครัว และชุมชน

การจักสานก้านจากให้ได้ชิ้นงานที่มีคุณภาพ ผู้เรียนจำเป็นต้องรู้จักการเลือกใช้วัสดุและอุปกรณ์ที่เหมาะสม โดยเฉพาะการคัดเลือกก้านจากให้มีความเหมาะสมกับการนำมาใช้จักสาน การเตรียมวัสดุให้พร้อมก่อนการปฏิบัติงาน และการดูแลรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์ให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน การเตรียมงานที่ดีจะช่วยให้การจักสานดำเนินไปอย่างเป็นขั้นตอนและช่วยให้ชิ้นงานมีความเรียบร้อยมากยิ่งขึ้น
ผู้เรียนจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับการคัดเลือกก้านจาก การเตรียมวัสดุและอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการจักสาน ตลอดจนการจัดเตรียมพื้นที่และอุปกรณ์ให้เหมาะสมกับการปฏิบัติงาน นอกจากนี้ยังเรียนรู้การเก็บรักษาเครื่องมือ เครื่องใช้ และวัสดุหลังจากการปฏิบัติงาน เพื่อให้สามารถนำกลับมาใช้ได้อย่างเหมาะสมและช่วยยืดอายุการใช้งาน
ในบทเรียนนี้เน้นการเรียนรู้จากการสาธิตและการฝึกปฏิบัติ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเลือกใช้วัสดุและอุปกรณ์ได้อย่างเหมาะสมก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการฝึกจักสานจริง ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการสร้างชิ้นงานในบทเรียนต่อไป

การจักสานก้านจากจำเป็นต้องอาศัยทักษะ ความประณีต และการควบคุมวัสดุในการปฏิบัติงาน ผู้เรียนจะเริ่มจากการเรียนรู้เทคนิคการเริ่มสานอย่างถูกต้อง เพื่อให้สามารถวางก้านจากและจัดตำแหน่งวัสดุได้เหมาะสม จากนั้นฝึกการสานลายพื้นฐานและการควบคุมก้านจากให้เป็นไปตามรูปแบบที่กำหนด
ผู้เรียนจะได้ฝึกปฏิบัติการสานด้วยตนเอง โดยเรียนรู้วิธีการจัดวางก้านจาก การสานให้มีความสม่ำเสมอ การควบคุมรูปทรง และการแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการสาน การฝึกปฏิบัติอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้ผู้เรียนเกิดความชำนาญ มีสมาธิ และสามารถควบคุมวัสดุได้ดีขึ้น
การจัดการเรียนรู้ในบทนี้เน้นการสาธิตและการฝึกปฏิบัติเป็นรายบุคคล โดยวิทยากรให้คำแนะนำและติดตามการปฏิบัติของผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถสานลายพื้นฐานและนำทักษะที่ได้รับไปใช้ในการสร้างชิ้นงานจริงในขั้นต่อไป

การสร้างชิ้นงานจักสานก้านจากเป็นการนำความรู้และทักษะพื้นฐานจากบทเรียนที่ผ่านมาเข้าสู่การปฏิบัติจริง ผู้เรียนจะได้เรียนรู้ขั้นตอนการสร้างชิ้นงานตั้งแต่การเตรียมวัสดุ การเริ่มต้นสาน การจัดรูปทรง และการดำเนินงานตามขั้นตอนจนเกิดเป็นผลิตภัณฑ์จักสานที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้
ผู้เรียนจะได้ฝึกปฏิบัติจริงในการสร้างชิ้นงาน โดยให้ความสำคัญกับความเรียบร้อย ความประณีต ความแข็งแรง และความเหมาะสมของรูปทรง นอกจากนี้ยังเรียนรู้การตกแต่งชิ้นงานให้มีความสวยงาม รวมถึงการตรวจสอบคุณภาพของผลงาน เพื่อให้สามารถพิจารณาจุดที่ควรปรับปรุงและพัฒนาชิ้นงานให้มีคุณภาพมากขึ้น
ระหว่างการปฏิบัติ วิทยากรจะติดตาม ให้คำแนะนำ และช่วยแก้ไขข้อบกพร่องที่เกิดขึ้น พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ผู้เรียนแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน เพื่อพัฒนาทักษะและความสามารถในการสร้างผลิตภัณฑ์จักสานก้านจากให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์หรือพัฒนาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสร้างรายได้ต่อไป

การประเมินผลงานเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยให้ผู้เรียนทราบถึงคุณภาพของชิ้นงานและสามารถนำข้อเสนอแนะไปปรับปรุงพัฒนาผลงานของตนเอง ผู้เรียนจะได้เรียนรู้การพิจารณาความสมบูรณ์ ความถูกต้อง ความเรียบร้อย และความเหมาะสมของผลิตภัณฑ์จักสานก้านจาก รวมทั้งการประเมินผลงานของตนเองและการรับฟังความคิดเห็นจากผู้อื่น
นอกจากการประเมินคุณภาพของชิ้นงานแล้ว ผู้เรียนจะได้เรียนรู้แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความเหมาะสมกับการใช้งานและสามารถเพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุท้องถิ่น โดยนำความคิดสร้างสรรค์และทักษะที่ได้รับจากการฝึกอบรมมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความน่าสนใจมากขึ้น
ในช่วงท้ายของบทเรียน ผู้เรียนจะนำเสนอผลงาน แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และร่วมกันสรุปบทเรียน เพื่อให้เกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง รวมถึงเรียนรู้แนวทางการนำผลิตภัณฑ์ไปจำหน่ายและสร้างรายได้ ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของหลักสูตรที่มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพและส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปประกอบอาชีพหรือพัฒนาเป็นอาชีพเสริมได้
กรุณาเปิดอ่านเนื้อหาให้ครบทุกบทก่อนทำแบบทดสอบ

แบบทดสอบ

จักสานก้านจาก (10 ข้อ)

00:00
แบบทดสอบ
00:00
ตอบแล้ว 0/10 ข้อ จักสานก้านจาก
1 การจักสานก้านจากหมายถึงอะไร
2 วัสดุหลักของการจักสานคือข้อใด
3 คุณสมบัติเด่นของก้านจากคืออะไร
4 การจักสานก้านจากสะท้อนสิ่งใด
5 ก่อนนำก้านจากมาสานควรทำสิ่งใด
6 งานจักสานก้านจากช่วยด้านใด
7 การเริ่มต้นสานควรทำอย่างไร
8 การจักสานช่วยพัฒนาทักษะใด
9 ผลิตภัณฑ์จักสานสามารถนำไปใช้ทำอะไร
10 เหตุผลสำคัญที่ควรสืบสานการจักสานคืออะไร
สถานะการตอบ
ตอบแล้ว
ยังไม่ได้ตอบ
0 /10 ข้อ