พิพิธภัณฑ์จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2535 จากความร่วมมือของจังหวัดตรัง โรงเรียนกันตังพิทยากร เทศบาลเมืองกันตัง และทายาทตระกูล ณ ระนอง เพื่ออนุรักษ์บ้านพักเดิมของพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดีให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ ภายในจัดแสดงห้องทำงาน ห้องรับแขก ห้องนอน เครื่องใช้ส่วนตัว ภาพถ่าย เอกสารสำคัญ และหุ่นจำลองขนาดเท่าจริงที่ถ่ายทอดวิถีชีวิตและผลงานของท่าน ทำให้ผู้เข้าชมสามารถเรียนรู้ประวัติศาสตร์จังหวัดตรังและพัฒนาการของภาคใต้ได้อย่างเป็นรูปธรรม
พิพิธภัณฑ์บ้านพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี (คอซิมบี๊ ณ ระนอง)